Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §37.8.3.pr

息子の廃除と孫たちの遺産占有請求権

5800 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

マルケルスは、解放された息子が廃除され、その子供たち(一方は解放前に生まれ権力内に留まり、他方は解放後に生まれた)が相続人となった場合の、黙過された別の息子およびこれら孫たちの遺産占有権の有無と範囲について議論している。

[MARCELLUS libro nono digestorum. ] §37.8.3.prQui duos filios habebat, alterum ex his emancipauit, Enepotem ex eo in potestate retinuit: emancipatus filium sustulit et a patre exheredatus est: quaero, cum frater eius et ipse emancipatus praeteritus sit et nepotes ex emancipato filio ab auo heredes instituti, quid de bonorum possessione iuris sit? et quid intersit, si emancipatum quoque, ex quo nepotes erant nati, praeteritum esse ponamus.
[マルケルス、学説彙纂第九巻] 二人の息子を持っていた者が、そのうちの一人を解放し、彼から生まれた孫を権力内に留めた。 解放された息子は(さらに)息子をもうけ、父親から廃除された。 私は尋ねる。 彼の兄弟と、その解放された息子自身が黙過され、解放された息子から生まれた孫たちが祖父によって相続人に指定された場合、遺産占有についてどのような法が適用されるか。 また、もし孫たちが生まれた元であるその解放された息子もまた黙過されたと仮定するなら、何が異なるのか。
respondi, si filium retento ex eo nepote emancipauerit et emancipatus procreauerit filium et heres uterque nepos institutus fuerit, pater eorum exheredatus, alius filius praeteritus: solus filius praeteritus bonorum possessionem contra tabulas petere poterit: exheredatus enim obstat filiis suis post emancipationem susceptis.
私は回答した。 もしある人が、息子から生まれた孫を権力内に留めてその息子を解放し、解放された者が息子をもうけ、孫たちの双方が相続人に指定され、彼らの父親が廃除され、もう一人の息子が黙過された場合、黙過されたその息子だけが遺言に反する遺産占有を請求することができる。 なぜなら、廃除された父親は、解放後に生まれた自らの子供たちにとって(遺産占有請求の)妨げとなるからである。
nepoti tamen retento in potestate bonorum possessio dari debet, quoniam, si pater eius emancipatus praeteritus esset, simul cum eo bonorum possessionem accipere posset propter id caput edicti, quod a Iuliano introductum est, id est ex noua clausula, nec debet deterioris esse condicionis, quia pater eius exheredatus sit.
しかし、権力内に留められた孫には遺産占有が与えられるべきである。 なぜなら、もし彼の解放された父親が黙過されていたなら、彼はユリアヌスによって導入された告示の章、すなわち「新条項」のおかげで、父親とともに遺産占有を受け取ることができたはずであり、その父親が廃除されたからといって、より悪い状況に置かれるべきではないからである。
idque ei praeterito quoque praestari oportebit.
そして、このことは、彼が黙過された場合にも彼に対して保障されなければならない。
sed fratris eius, qui post emancipationem natus est, diuersa condicio est: conseruanda est tamen et illi ad uirilem partem hereditas, sicut etiam imperator Antoninus in persona nepotis ex filia rescripsit.
しかし、解放後に生まれた彼の兄弟の状況は異なる。 もっとも、彼に対しても、一人分の相続分に達するまで相続財産は保全されなければならない。 これは、皇帝アントニヌスが娘からの孫の事例において勅答したのと同様である。

語釈・文法注

  1. §37.8.3.prEnepotem — 写本の誤記。文脈上、接続詞 et と対格 nepotem(孫を)に切り分けて「かつ孫を」と理解される。
  2. §37.8.3.prexheredatus enim obstat filiis suis post emancipationem susceptis — 動詞 obstat(obstare)は与格支配(filiis suis...)であり、「〜の前に立ちはだかる、〜を妨げる」を意味する。ここでは、廃除された解放息子が、自らの解放後に生まれた子供たちの遺産占有の請求権を遮断することを指す。
  3. §37.8.3.pridque ei praeterito quoque praestari oportebit — ei は権力内に留められた孫(nepoti... retento)を指す。分詞 praeterito は与格で、譲歩または条件(「もし彼が黙過された場合にも」)を表している。
  4. §37.8.3.prconseruanda est tamen et illi ad uirilem partem hereditas — ad uirilem partem は「一人分の相続分(共同相続人が頭割りで等分に分ける均等分)に達するまで」という意味。前置詞 ad は範囲の限界を示している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §37.8.3.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:37.8.3.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。