[PAULUS libro quadragensimo primo ad edictum. ] §37.6.2.prCum emancipati filii nomine nepotem postumum post aui mortem editum dicimus bonorum possessionem accipere oportere, necessarium erit dicere bona sua eum conferre, licet non potest dici mortis tempore aui bona habuisse, qui ipse nondum in rerum natura erat.
我々が、解放された息子の名において、祖父の死後に生まれた死後産まれの孫が遺産占有を受け取るべきであると言うとき、たとえ、彼自身がまだこの世に存在していなかったのだから、祖父の死亡時に財産を有していたと言うことはできないとしても、彼が自分の財産を持ち寄るべきだと言うことが必要になるだろう。
igitur siue hereditatem a patre siue legatum acceperit, hoc conferre debebit.
したがって、彼が父親から相続財産を受け取ったのであれ、遺贈を受け取ったのであれ、これを持ち寄らなければならない。
§37.6.2.1Illud autem intellegendum est filium in bonis habere, quod deducto aere alieno superest.
しかし、息子が財産として有しているとは、負債を控除した後に残るものであると理解されるべきである。
sed si sub condicione debeat, non statim id deducere debebit, sed id quoque conferre: contra autem caueri ei oportebit ab eo qui in potestate est, ut existente condicione defendatur pro ea parte quam contulit.
しかし、もし他方で彼が条件付きで債務を負っているならば、彼は直ちにそれを控除すべきではなく、それをも持ち寄るべきである。 これに対して、権力内にある者から彼に対して、条件が成就したときには、彼が持ち寄せた割合に応じて免責されるよう、担保が立てられなければならない。
§37.6.2.2De illis, quae sine culpa filii emancipati post mortem patris perierunt, quaeritur, ad cuius detrimentum ea pertinere debeant.
父親の死後に、解放された息子の過失なしに滅失した財産について、それらが誰の不利益に帰すべきかが問われる。
et plerique putant ea, quae sine dolo et culpa perierint, ad collationis onus non pertinere: et hoc ex illis uerbis intellegendum est, quibus praetor uiri boni arbitratu iubet conferri bona: uis autem bonus non sit arbitraturus conferendum.
そして多くの者は、悪意も過失もなく滅失したものは、持ち寄りの負担には属さないと考えている。 そしてこのことは、法務官が誠実な人の裁定によって財産が持ち寄せられるよう命じている、まさにあの言葉から理解されるべきである。
id, quod nec habet nec dolo nec culpa desiit habere.
なぜなら、誠実な人は、彼が有しておらず、かつ悪意によっても過失によっても有することをやめたのではないものを、持ち寄るべきであるとは裁定しないだろうからである。
§37.6.2.3Id quoque, quod sub condicione ex stipulatu debetur emancipato, conferri debet.
問答契約に基づいて条件付きで解放された者に支払われるべきものもまた、持ち寄せられなければならない。
diuersum est in legato condicionali, quia et si in potestate fuisset et post mortem patris condicio extitisset, ipse haberet actionem.
条件付きの遺贈においては異なっている。 なぜなら、たとえ彼が権力内に留まっており、かつ父親の死後に条件が成就していたとしても、彼自身が訴権を有したであろうからである。
§37.6.2.4Emancipatus filius si iniuriarum habet actionem, nihil conferre debet: magis enim uindictae quam pecuniae habet persecutionem: sed si furti habeat actionem, conferre debebit.
解放された息子が、不法行為の訴権を有している場合、彼は何も持ち寄る必要はない。 なぜなら、彼は金銭よりもむしろ報復の追及を行っているからである。 しかし、もし彼が窃盗の訴権を有しているならば、持ち寄らなければならない。
§37.6.2.5Si tres emancipati, duo in potestate sint, Gaius Cassius libro septimo iuris ciuilis tertias conferendas putat, ut emancipati, quia inuicem non conferunt, unius loco sint: nec indignari eos oportere, si plus conferant et minus accipiant, quia in potestate eorum fuerit bonorum possessionem omittere.
もし解放された者が三人、権力内にある者が二人いるとする。 ガイウス・カッシウスは『市民法論』第7巻において、3分の1が持ち寄せられるべきであると考えている。 それは、解放された者たちが互いには持ち寄せないため、一人の立場に置かれるようにするためである。 そして、彼らがより多くを持ち寄り、より少なく受け取るとしても、憤慨すべきではない。 なぜなら、遺産占有を辞退することは彼らの権能の内にあったからである。
§37.6.2.6Iulianus quoque Cassii sententiam sequitur.
ユリアヌスもまたカッシウスの意見に従っている。
Si ex emancipato filio nepos emancipatus mortuo patre simul et auo bonorum possessionem utriusque acceperit, cum uterque eorum suum heredem reliquerit: eo modo collatio explicari potest, ut, si uerbi gratia centum in bonis habuit, et patruo quinquaginta et fratri quinquaginta conferre debet: hoc enim ratio facit, siue personas siue portiones numeremus.
もし、解放された息子から生まれた、自身も解放された孫が、父親と祖父がともに死亡したときに、両者の遺産占有を受け取っており、かつ彼らの双方が自身の相続人を残していたとする。 持ち寄りは次のような方法で説明され得る。 すなわち、もし彼がたとえば財産の中に100を有していたとすれば、叔父に対して50、そして兄弟に対して50を持ち寄せなければならない。 なぜなら、我々が頭数を数えるのであれ、分け前を数えるのであれ、計算はそうなるからである。
§37.6.2.7Si duo nepotes ex filio mortuo emancipati bonorum possessionem aui petant, utrum dimidias an quartas patruo conferre debeant, quaeritur.
死亡した息子から生まれた、解放された二人の孫が祖父の遺産占有を請求する場合、彼らは叔父に対して2分の1を持ち寄るべきか、それとも4分の1を持ち寄るべきかが問われる。
et uerius est semisses conferre eos oportere, quia et si uiuo auo, cum in eius potestate essent, ducenta puta adquisissent, centum filius, centum duo fratres per hereditatem aui haberent.
そして、彼らは2分の1を持ち寄るべきであるというのがより正しい。 なぜなら、たとえ祖父の生存中に彼らが祖父の権力内にあったとして、たとえば200を取得していたならば、祖父の相続を通じて、息子が100を、二人の兄弟が100を得ていたであろうからである。
§37.6.2.8Si duo emancipati bonorum possessionem peticrint et unus contulerit, alter non contulerit, huius portio tantum ei qui in potestate est prodesse debet, non etiam emancipato, quoniam eius causa qui in potestate est denegantur ei actiones.
もし二人の解放された者が遺産占有を請求し、一人が持ち寄せ、もう一人が持ち寄せなかったとする。 この持ち寄せなかった者の分け前は、権力内にある者にのみ利益をもたらすべきであり、解放された者にはもたらさない。 なぜなら、権力内にある者のために、彼に対して訴権が拒絶されるからである。
§37.6.2.9Si per inopiam emancipatus cauere non possit, non statim ab eo transferenda est possessio, sed sustinendum, donec possit inuenire fideiussores, ut tamen de his, quae mora deteriora futura sunt, his qui in potestate sunt actio detur ipsique caueant in medium collaturos, si cautum eis fuerit.
もし貧困のために、解放された者が担保を立てることができないならば、直ちに彼から占有を移転させるべきではない。 そうではなく、彼が保証人を見つけることができるまで猶予されるべきである。 ただし、遅延によって劣化するおそれのあるものについては、権力内にある者たちに訴権が与えられ、かつ彼ら自身が、もし自分たちに対して担保が立てられたならば、共同の場に持ち寄るという担保を立てることを条件とする。