Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §37.5.3.pr-37.5.3.7

例外受遺者への遺贈および死因贈与の保護基準

5752 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

法務官の告示に基づき、遺言に反する遺産占有が生じた場合における、親や子供などの例外的な受遺者に対する遺贈や死因贈与の保護基準とその適用範囲について、具体的な事例を挙げながら論じている。

[ULPIANUS libro quadragesimo ad edictum. ] §37.5.3.prSed et si mortis causa donationes sunt in personas exceptas collatae, credo tuendae sunt: si autem excepti non sunt, auferendas eis puto mortis causa donationes.
[ウルピアーヌス『告示注解』第40巻] しかしまた、もし死因贈与が例外とされた人々に対してなされたのであれば、私はそれらが保護されるべきであると信じる。 しかし、もし彼らが例外とされていないならば、私は彼らから死因贈与が剥奪されるべきであると考える。
§37.5.3.1Liberis autem tantum et parentibus praetor prospexit, non etiam fratri et sorori conseruauit legatum.
しかし、法務官は子供と親に対してのみ配慮したのであり、兄弟や姉妹に対してまで遺贈を維持したのではなかった。
§37.5.3.2Hoc autem solum debetur, quod ipsis parentibus relictum est et liberis: ceterum si seruo eorum fuerit adscriptum uel subiectae iuri eorum personae, non debetur: nec enim quaerimus, cui adquiratur, sed cui honor habitus sit.
しかし、このことは、親および子供自身に遺贈されたものだけが義務づけられる。 他方、もし彼らの奴隷、または彼らの権力下にある者に遺贈されたのであれば、義務づけられない。 なぜなら、誰に取得されるかではなく、誰に敬意が払われたのかを私たちは問うからである。
§37.5.3.3Sed et si coniunctim ei fuerit legatum relictum cum eo, cui non praestatur, sua tantum portio ei conseruabitur.
しかしまた、もし遺贈が、給付されない者と共同で彼に遺贈されたのであれば、彼の分け前のみが彼のために維持される。
§37.5.3.4Item si quis ex his personis rogatus sit restituere extero quod sibi relictum est, dicendum non esse legatum praestandum, quia emolumentum ad eum non respicit.
同様に、もしこれらの人物の誰かが、自分に遺贈されたものを部外者に引き渡すよう要請されているならば、遺贈は給付されるべきではないと言うべきである。 なぜなら、利益が彼に向けられていないからである。
§37.5.3.5Sed si proponas extero legatum rogatumque eum praestare hoc alicui ex liberis parentibusque, consequenter dicemus praestari debere.
しかし、もしあなたが、部外者に遺贈がなされ、彼がこれを子供や親の誰かに給付するよう要請されているという事例を想定するなら、結果として、それは給付されるべきであると言うべきである。
§37.5.3.6Hoc amplius et si extraneo relictum sit sub hoc modo, ut alicui ex liberis praestet, aequissimum erit dicere non debere ei praetorem denegare actionem.
さらにまた、もし外部の者に、子供の誰かに給付するという負担の下で遺贈されたのであれば、法務官が彼に対して訴えを拒絶すべきではないと言うのが極めて公平であろう。
§37.5.3.7Ea autem legata sola praestant qui contra tabulas bonorum possessionem accipiunt, quae utiliter data sunt, uerum idcirco non debentur, quod filius contra tabulas bonorum possessionem accipit,
しかし、遺言に反する遺産占有を取得する者は、有効に与えられた遺贈であって、しかも、息子が遺言に反する遺産占有を取得するというまさにその理由によって義務づけられなくなるものだけを給付する、

語釈・文法注

  1. §37.5.3.prpersonas exceptas — 法務官の告示において、遺言に反する遺産占有が生じた場合でも遺贈や死因贈与の保護が認められる例外的な地位にある人々(子供や親など)を指す。
  2. §37.5.3.6ei — 与格代名詞 `ei` は、文脈上、実質的な受遺者(受益者)である子供(alicui ex liberis)を指す。法務官は、形式的な受遺者である外部の者(extraneus)ではなく、実質的な受益者である子供に対して、訴権(actionem)を与えるべきであるとされる。
  3. §37.5.3.7Ea autem legata sola praestant — 動詞 `praestant` の主語は、直後に続く関係節 `qui contra tabulas bonorum possessionem accipiunt`(遺言に反する遺産占有を取得する者たち)であり、目的語は先行する `Ea... legata sola` である。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §37.5.3.pr-37.5.3.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:37.5.3.pr-37.5.3.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。