Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §37.4.6.pr-37.4.6.4

解放や養子縁組を経た子孫の遺産占有権

5734 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

パウルスは、家長から解放された息子や孫、または養子縁組に入った子孫が、直系尊属の遺産占有を請求できる条件をいくつかの親族関係パターンに基づいて解説する。

[PAULUS libro quadragesimo primo ad edictum. ] §37.4.6.prSi emancipatus filius nepotem procreauerit, et ita decesserit, deinde auus eius, nepos ad aui bonorum possessionem uenire potest.
[パウルス執筆『告示注解』第四十一巻] もし解放された息子が孫をもうけ、そのようにして死亡し、その後に彼の祖父が死亡したなら、孫は祖父の遺産占有を請求することができる。
§37.4.6.1Quod si et filium et nepotem emancipauerit, uiuente quidem filio nepos non ueniet, post mortem autem eius ad bonorum possessionem aui ueniet.
しかし、もし息子と孫の双方を解放したならば、息子の生存中には孫は請求しに来ないが、その死後には祖父の遺産占有を請求しに来る。
§37.4.6.2Nepote quoque solo emancipato et auo mortuo, deinde patre eius, nepos praeteritus accipiet patris bonorum possessionem, quia suus heres esset futurus patri, si potestate aui non exisset.
孫だけが解放され、祖父が死亡し、その後に彼の父親が死亡した場合にも、見落とされた孫は、もし祖父の権力から脱していなかったならば父親にとっての自権相続人となるはずであったから、父親の遺産占有を受ける。
§37.4.6.3Filio emancipato si nepos retentus sit et utrique praeteriti, utrique accipient bonorum possessionem.
息子が解放されたが、もし孫が留め置かれ、そして双方が見落とされたならば、双方が遺産占有を受ける。
§37.4.6.4Si filius emancipatus in adoptiua familia nepotem sustulerit, ne nepos quidem ad bonorum possessionem aui naturalis ueniet.
もし解放された息子が養子先の家族において孫をもうけたなら、孫は実の祖父の遺産占有を請求しに来ることすらできない。
sed et si emancipatus filius procreatis nepotibus in adoptionem se dederit, ut eum filii sequantur, idem erit.
しかしまた、もし解放された息子が孫たちをもうけた後に、子らが彼に従うようにして、自らを養子に差し出したなら、同様のことが成り立つ。
plane si is, qui apud adoptiuum auum procreatus est, emancipatus sit, ueniet ad bonorum possessionem aui naturalis.
明らかに、もし養祖父のもとで生まれた者が解放されたなら、その者は実の祖父の遺産占有を請求しに来る。
adoptio tamdiu nocet, quamdiu quis in familia aliena sit.
養子縁組は、人が他人の家族の中にいる間だけ不利益を与える。
ceterum emancipatus ad bonorum possessionem parentium naturalium uenit, sed emancipatus uiuis eis, non etiam post mortem eorum: hoc enim uerius est post mortem eorum emancipatum non admitti.
しかし他方で、解放された者は実の親の遺産占有を請求しに来るが、それは彼らが生存している間に解放された場合であって、彼らの死後に解放された場合ではない。 というのも、彼らの死後に解放された者は認められない、というのがより正しいからである。

語釈・文法注

  1. §37.4.6.prita decesserit — 副詞 `ita`(そのように)は、ここでは「親(祖父)より先に」死亡したことを指す。時間的前後関係が遺産占有(bonorum possessio)の要件となるため、この指示内容が一意に定まる。
  2. §37.4.6.2suus heres esset futurus patri, si potestate aui non exisset — 原因節 `quia` 内に置かれた、過去における反事実的条件を伴う接続法表現。`esset futurus` は未来分詞と接続法未完了の合成形(周辺的接続法)で、過去から見た未来の予定・可能性(〜するはずであった)を表す。
  3. §37.4.6.4uiuis eis — 名詞(代名詞)と形容詞からなる絶対奪格(「彼らが生存している間に」)。直後の `post mortem eorum`(彼らの死後に)と対比されることで、解放(emancipatio)が行われた時点が親の生存中であるべきことを示している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §37.4.6.pr-37.4.6.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:37.4.6.pr-37.4.6.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。