Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §37.4.21.pr-37.4.21.2

養子縁組と解放を経た父子間の遺言に反する遺産占有

5749 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

祖父の支配下にある孫が、他家に養子に出された後に解放された実父の遺言、あるいは実父に実子養子として引き取られた後の祖父の遺言に反して、遺産占有を請求できるケースについて論じる。

[MODESTINUS libro sexto pandectarum. ] §37.4.21.prSi is, qui filium et ex eo nepotem in potestatem habebat, filium in adoptionem dedit nepote retento in potestate, postea filius emancipatus a patre adoptiuo decessit extraneis heredibus institutis: filius huius, qui in potestate aui remansit, contra tabulas patris sui bonorum possessionem petere poterit, quamuis numquam in potestate huius fuerit.
息子と、その息子から生まれた孫を自らの支配下に置いていた者が、孫を自らの支配下に留めたまま、その息子を養子に出し、その後、その息子が養父によって解放された上で、外部の者を相続人に指定して死亡した場合、祖父の支配下にとどまった彼の息子は、たとえ実父の支配下に一度も属したことがなかったとしても、その実父の遺言に反する遺産占有を請求することができる。
ideo nec debuisse in potestate esse uidetur.
したがって、彼が支配下にある必要はなかったとみなされる。
nam, si aliter obseruatur, nec si emancipatus filius fuerit, nepos ex eo, qui in potestate aui remansit, bonorum possessionem contra tabulas petere poterit.
なぜなら、もしこれと異なる取扱いがなされるならば、息子が解放された場合であっても、祖父の支配下にとどまったその息子からの孫は、遺言に反する遺産占有を請求することができなくなってしまうからである。
§37.4.21.1Idemque iuris est, si emancipato filio nepos ex eo in potestate aui remanserit et postea patri suo in adoptionem datus fuerit: id est contra tabulas aui bonorum possessionem petere poterit, quia per adoptionem in aliena familia non fuerit.
息子が解放された際にその息子からの孫が祖父の支配下にとどまり、その後、その実父に養子として与えられた場合も、同じ法が適用される。 すなわち、祖父の遺言に反する遺産占有を請求することができる。 なぜなら、養子縁組によって他人の家族に属したことにはならないからである。
§37.4.21.2Sed si emancipatus filius meus adoptauerit extraneum filium, is qui adoptatus est filius contra tabulas meas bonorum possessionem petere non poterit, quia numquam nepotis loco apud me fuit.
しかし、もし解放された私の息子が外部の者を息子として養子にしたならば、養子とされたその息子は私の遺言に反する遺産占有を請求することはできない。 なぜなら、私のところで一度も孫の立場にあったことがないからである。

語釈・文法注

  1. 37.4.21.prfilius huius — `filius huius`(彼の息子)の `huius`、および `in potestate huius`(彼の支配下)の `huius` は、いずれも「養子に出された後に解放され、外部の相続人を指定して死亡した実父」を指す。主語である `filius` は祖父の支配下にとどまった「孫」を意味している。
  2. 37.4.21.prdebuisse in potestate esse uidetur — `uidetur` にかかる主格不定詞構文であり、省略された主語は「祖父の支配下にとどまった孫」である。`debuisse` は `debeo` の完了不定詞であり、「(実父の)支配下にあったことが必要であったとはみなされない」という過去の必要性の否定を表す。
  3. 37.4.21.1emancipato filio — 名詞 `filius` と完了分詞 `emancipatus` による独立奪格であり、「息子が解放されたときに」「息子が解放された上で」という前提条件となる状況を表す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §37.4.21.pr-37.4.21.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:37.4.21.pr-37.4.21.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。