Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §37.14.6.pr-37.14.6.4

解放自由人への婚姻・出産制限の誓約と労役約定

5856 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

保護者による解放自由人への結婚・出産制限の誓約要求とその適法性、労働義務の約定、およびユリウス法による特定誓約の免除について論じる。

[PAULUS libro secundo ad legem Aeliam Sentiam. ] §37.14.6.prAdigere iureiurando, ne nubat liberta uel liberos tollat, intellegitur etiam is, qui libertum iurare patitur.
[パウルス、アエリア・センティア法注解第2巻] 解放女が結婚しないこと、あるいは子供をもうけないことを誓約によって強いることについては、解放自由人が誓約するのを容認する者もそれに含まれると解される。
sed si ignorante eo suus filius adegerit stipulatus fuerit, nihil ei nocebit: certe si iussu patroni is qui in potestate est idem fecerit, dicendum est eum hac lege teneri.
しかし、彼が知らないうちに彼の息子が誓わせ、あるいは約定したならば、彼に何ら不利益をもたらさない。 確かに、もし保護者の命令によって服権者が同じことをしたならば、彼がこの法律によって拘束されると言うべきである。
§37.14.6.1Stipulatus est centum operas aut in singulas aureos quinos dari: non uidetur contra legem stipulatus, quia in potestate liberti est operas dare.
100日分の労役、あるいは1日ごとに5アウレウスが支払われることを約定した:労役を提供することは解放自由人の権能の内にあるため、彼は法律に反して約定したとはみなされない。
§37.14.6.2Quamuis nulla persona lege excipiatur, tamen intellegendum est de his legem sentire, qui liberos tollere possunt.
法律によって除外されている者は一人もいないが、しかし、法律は子供をもうけることができる人々について意図していると理解されるべきである。
itaque si castratum libertum iureiurando quis adegerit, dicendum est non puniri patronum hac lege.
したがって、去勢された解放自由人に誓約を強いた者がいたとしても、保護者はこの法律によって処罰されないと言うべきである。
§37.14.6.3Si patronus libertam iureiurando adegerit, ut sibi nuberet, si quidem ducturus eam adegit, nihil contra legem fecisse uidebitur: si uero non ducturus propter hoc solum adegit, ne alii nuberet, fraudem legi factam Iulianus ait et perinde patronum teneri, ac si coegisset iurare libertam non nupturam.
もし保護者が、自分と結婚するようにと解放女に誓約を強いた場合、もし彼が実際に彼女を娶るつもりで誓わせたのであれば、法律に反したことは何もしていないとみなされるであろう。 しかし、もし娶るつもりがないのに、彼女が他者と結婚しないようにというただそれだけのために誓わせたのであれば、法律に対する潜脱が行われたとユリアヌスは言い、解放女に結婚しないと誓うよう強制したのと同様に、保護者は責任を負うとされる。
§37.14.6.4Lege Iulia de maritandis ordinibus remittitur iusiurandum, quod liberto in hoc impositum est, ne uxorem duceret, libertae, ne nuberet, si modo nuptias contrahere recte uelint.
婚姻階級に関するユリウス法によって、解放自由人に妻を娶らないように、また解放女に結婚しないようにという目的で課された誓約は、彼らが適法に婚姻を結ぶことを望む限りにおいて免除される。

語釈・文法注

  1. §37.14.6.prAdigere iureiurando — 主節の動詞 intellegitur の主語として扱われる不定詞句であり、「誓約を強いること」という行為を指す。この行為者として、自分で強いる者だけでなく、解放自由人が誓約するのを容認する者(is, qui libertum iurare patitur)もまた含まれると解釈される。
  2. §37.14.6.prignorante eo — 現在分詞 ignorante と代名詞 eo(保護者を指す)による奪格絶対構文で、「彼が知らないうちに」「彼のあずかり知らぬところで」という付帯状況ないし条件を表す。
  3. §37.14.6.2de his legem sentire, qui liberos tollere possunt — 不定詞句で intellegendum est の主語。sentire はここでは「言及する」「意図する」の意。de his(〜の人々について)は sentire に係り、その先行詞 his を関係節 qui liberos tollere possunt が修飾している。
  4. §37.14.6.3fraudem legi factam — 主句の動詞 ait(ユリアヌスは言う)に導かれる対格不定詞(A.C.I.)構文で、自動詞 esse が省略されている(fraudem legi factam esse)。「法律に対する潜脱(詐術)が行われたこと」を意味する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §37.14.6.pr-37.14.6.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:37.14.6.pr-37.14.6.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。