Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §37.10.5.pr-37.10.5.5

身分争いにおける共同占有と財産管理人の権限

5821 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

未成年者の身分が争われている場合において、敵対者との共同占有、財産管理人の選任、養育のための財産処分、および関係文書の保全に関する法的な規律を詳述している。

[ULPIANUS libro quadragensimo primo ad edictum. ] §37.10.5.prSed si is, qui controuersiam impuberi facit, ex liberis sit, eueniet, ut, siue caueat hic, cui status fit controuersia, siue non caueat, attamen simul sit in possessionem.
[ULPIANUS libro quadragensimo primo ad edictum.] しかし、未成年者に対して争いを引き起こす者が子孫の一人であるならば、身分が争われているこの者が担保を提供するにせよ、提供しないにせよ、それにもかかわらず同時に占有に置かれるという結果になるであろう。
§37.10.5.1Si impubes non defendatur idcircoque missus sit in possessionem etiam aduersarius eius, actiones hereditarias quis exercebit? et ait Iulianus libro uicensimo quarto digestorum curatorem constitui debere, qui omnia curet actiones exerceat.
もし未成年者が防禦されず、そのために彼の敵対者もまた占有に置かれるならば、相続に関する訴えを誰が行使するであろうか。 そして、ユリアヌスは学説彙纂第24巻において、すべてを管理し訴えを行使する財産管理人が任命されるべきである、と言っている。
denique scribit etiam eum, qui cum impubere missus est in possessionem, actiones posse aduersus curatorem intendere nec esse prohibendum: nullum enim per hoc praeiudicium hereditati fieri: nam et aduersus ipsum pupillum, si satis dedisset, recte experiretur.
さらに彼は、未成年者と共に占有に置かれた者も、財産管理人に対して訴えを提起することができ、それが禁止されるべきではないと書いている。 なぜなら、これによって相続財産に対して何らの不利益も生じないからである。 というのも、もし担保を提供していたならば、未成年被後見人自身に対しても適法に提起したであろうからである。
§37.10.5.2Quotiens impubes satis non dat, mittitur in possessionem aduersarius eius, siue satis det siue non det.
未成年者が担保を提供しないときはいつでも、敵対者が、担保を提供するにせよ提供しないにせよ、占有に置かれる。
si uelit aduersarius committi sibi administrationem, satis dare debet pupillo: ceterum si satis non det, debet curator constitui, per quem bona administrentur.
もし敵対者が自分に管理が委ねられることを望むなら、未成年被後見人に対して担保を提供しなければならない。 しかし、もし彼が担保を提供しないなら、その者を通じて財産が管理されるべき財産管理人が任命されなければならない。
aduersarius autem si satis dederit, res, quae tempore periturae aut deteriores futurae sint, distrahere debet: item a debitoribus, qui tempore liberabuntur, exigere debet: cetera cum pupillo possidebit.
これに対して、もし敵対者が担保を提供したならば、時の経過によって滅失するか、または価値が下落するおそれのある物を売却しなければならない。 同様に、時の経過によって免責される債務者たちから、取り立てを行わなければならない。 その他のものは、未成年被後見人と共に占有するであろう。
§37.10.5.3An autem uescendi causa deminuere possit is qui ex Carboniano missus est, uideamus.
ところで、カルボ告示に基づいて占有に置かれた者が、養育のために財産を処分できるかどうか、検討してみよう。
et si quidem satis impubes dedit, siue decreuit praeses siue non, deminuet uescendi causa et hoc minus restituet hereditatis petitori.
そして、もし未成年者が担保を提供したならば、総督が裁定を下したか否かにかかわらず、彼は養育のために処分するであろうし、その分だけ少なく相続請求人に返還するであろう。
quod si satis dare non potuit et aliter alere se uidetur non posse, deminuendi causa usque ad id, quod alimentis eius necessarium est, mittendus est.
しかし、もし彼が担保を提供することができず、かつ他の方法では自らを養うことができないと思われるならば、彼の扶養に必要な限度まで、処分を目的として占有に置かれるべきである。
nec mirum debet uideri hereditatem propter alimenta minui eius, quem fortasse iudicabitur filium non esse, cum omnium edictis uenter in possessionem mittatur et alimenta mulieri praestentur propter eum, qui potest non nasci, maiorque cura debeat adhiberi, ne fame pereat filius, quam ne minor hereditas ad petitoren perueniat, si apparuit filium non esse.
おそらく実子ではないと判定されるであろう者の扶養のために、相続財産が減少することを、奇異に思ってはならない。 なぜなら、すべての告示によって胎児が占有に置かれ、生まれないかもしれない者のために女性に扶養が提供されるからであり、また、もし実子ではないことが明らかになった場合に減少した相続財産が請求人に渡ることよりも、実子が飢えで死ぬことがないようにすることに対して、より大きな配慮が払われるべきだからである。
§37.10.5.4Maxime autem puto, si missus fuerit in possessionem aduersarius, desiderandum a praetore, ne instrumenta in possessionem suam redigat: ceterum decipietur pupillus, dum uel instruitur aduersarius eius uel etiam intercipere ea potest.
しかし、もし敵対者が占有に置かれたならば、彼が文書を自身の占有に収めないよう、法務官に強く求めるべきであると私は考える。 さもなければ、敵対者が準備をするか、あるいはそれらを隠匿することができる間に、未成年被後見人は不利益を被ることになるであろう。
§37.10.5.5Cum autem in satisdatione et pupillus et aduersarius eius cessant, curator constituendus est, qui bona administret et quandoque ei qui iudicio uicerit restituat.
しかし、未成年被後見人とその敵対者の双方が担保の提供を怠るときは、財産を管理し、のちに訴訟で勝訴した者にそれを返還する財産管理人が任命されなければならない。
quid tamen, si tutores pupilli uelint administrare? non erunt audiendi, nisi satis dederint nomine pupilli aut curatores quoque idem ipsi sint constituti.
しかし、もし未成年被後見人の後見人たちが管理することを望むなら、どうなるであろうか。 彼らの言い分は聞き入れられないであろう。 ただし、未成年被後見人の名において担保を提供するか、あるいは彼ら自身が同じく財産管理人として任命された場合はこの限りではない。

語釈・文法注

  1. 37.10.5.prsimul sit in possessionem — 自動詞 esse(sit)に対して、通常用いられる奪格(in possessione)ではなく対格 in possessionem が用いられている。これは、前の文脈から「占有に置かれる(in possessionem mittatur)」の意味の受動的表現が省略されているか、あるいは「占有状態に入る」という運動のニュアンスを含んで表現されている。
  2. 37.10.5.1nam et aduersus ipsum pupillum, si satis dedisset, recte experiretur — 接続法過去完了 dedisset(条件節)と接続法未完了過去 experiretur(帰結節)からなる反実仮想条件文。「もし担保を提供していたなら、適法に訴訟を行ったであろうに」を意味する。帰結節の未完了過去は、過去の時点における継続的・反復的な行為の可能性、あるいは過去の未完了の事態を表現している。
  3. 37.10.5.3deminuendi causa... mittendus est — deminuendi は動名詞(gerund)の属格で causa にかかり、「処分するために」という目的を表す副詞句を形成する。mittendus est は動形容詞(gerundive)に esse が結合した受動の二人称・三人称義務・当然の構文であり、主語である未成年者(暗黙の is)が「置かれなければならない」ことを表す。
  4. 37.10.5.4Maxime autem puto, si missus fuerit in possessionem aduersarius, desiderandum a praetore, ne instrumenta in possessionem suam redigat: — puto に導かれる対格不定詞構文(A.C.I.)である。不定詞 desiderandum [esse] は非人称的な動形容詞構文で、その実質的な主語は ne... redigat 節全体(「〜しないこと」)である。a praetore は行為者(奪格)を表す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §37.10.5.pr-37.10.5.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:37.10.5.pr-37.10.5.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。