[ULPIANUS libro quadragensimo primo ad edictum. ] §37.10.3.7Si is, qui status controuersiam filio faciebat et solum se filium dicebat, decesserit et mater ei heres extiterit, si quidem eandem controuersiam impuberi mater faciat, qui se ex alia natum adfirmat, quam filius eius faciebat, scilicet ut neget eum filium, idcircoque ad se totam hereditatem ex persona filii sui defuncti pertinere debere: in tempus pubertatis differri Iulianus ait, quia nihil interest, suo an hereditario nomine controuersian faciat.
もし、ある子に対して身分の争いを提起し、かつ自分だけが息子であると主張していた者が死亡し、その母親が彼の相続人となった場合において、もし母親が、自分は(その息子の)別の母親から生まれたと主張する思春期未達の者に対して、彼女の息子が提起していたのと全く同じ争いを、すなわち彼が子であることを否定し、それゆえに亡くなった自分の息子の立場から全遺産が自分に帰属すべきであると主張して、提起するならば、訴訟は思春期の時期まで延期されるべきだとユリアヌスは言う。 なぜなら、自分自身の名前で争うか、あるいは相続した名前で争うかは、何の違いもないからである。
plane si mater concedat hunc quoque defuncti filium esse idcircoque partem dimidiam hereditatis solam sibi uindicet ex bonis paternis, non erit iudicium in tempus pubertatis differendum: non enim de paternis, sed de fraternis bonis impuberi, fit controuersia.
ただし、もし母親がこの者もまた亡くなった者の息子であることを認め、それゆえ父親の遺産から半分の遺産だけを自分に請求するならば、裁判は思春期の時期まで延期されるべきではない。 なぜなら、その思春期未達の者にとっては、父親の財産についてではなく、兄弟の財産について争いが生じているからである。
§37.10.3.8Ibidem Iulianus quaerit: si duo impuberes patiantur status controuersiam et alter eorum pubuerit, exspectari alterius quoque pubertas debet, scilicet ut sic de utriusque statu agatur, ne aliquod praeiudicium fiat impuberi per puberis personam.
同じ箇所でユリアヌスは問うている。 もし二人の思春期未達者が身分の争いを受けており、彼らのうちの一人が思春期に達したならば、もう一人の思春期もまた待たれるべきである。 すなわち、そのようにして両者の身分について同時に裁判がなされるためであり、思春期に達した者の人格を通じて、思春期未達の者に対して何らかの予断が生じないようにするためである。
§37.10.3.9Parui refert, utrum petitor sit impubes an possessor, qui status controuersiam patitur: nam siue possideat siue petat, in tempus pubertatis differtur.
身分の争いを受けているのが、請求者であるか占有者であるかはほとんど重要ではない。 なぜなら、彼が占有していようと請求していようと、思春期の時期まで延期されるからである。
§37.10.3.10Si duo impuberes inuicem faciant status controuersiam, interest, utrum quisque se solum filium dicat an et se.
もし二人の思春期未達者が互いに身分の争いを提起している場合、各々が自分だけが息子であると主張しているのか、それとも自分もそうであると主張しているのかが問題となる。
nam si se solum dicat filium, dicendum est debere controuersiam ad utriusque pubertatem differri, siue petitor siue possessor sit.
なぜなら、もし彼が自分だけが息子であると主張するなら、請求者であろうと占有者であろうと、争いは両者の思春期まで延期されるべきであると言うべきだからである。
si uero alter se solum, alter et se dicat, si quidem ille adoleuerit qui se solum dicat, adhuc differtur controuersia propter pueritiam eius qui et se dicit, sed de parte, non de toto: de parte enim utique nec litigatur.
しかし、もし一方が自分だけを、他方が自分もと主張する場合、自分だけと主張する側が成長したならば、自分もと主張する側の児童期のために、争いはなおも延期されるが、それは部分についてであり、全体についてではない。 なぜなら、部分についてはそもそも争いがないからである。
quod si ille adoleuerit qui et se dicit, ille impubes sit qui se solum dicit, non differtur controuersia: nec enim patitur impubes status controuersiam, sed facit, cum hic pubes et se dicat, illum non neget filium.
一方、もし自分もと主張する側が成長し、自分だけと主張する側が思春期未達であるならば、争いは延期されない。 なぜなら、思春期未達の者は身分の争いを受けているのではなく、提起しているのであり、思春期に達したこの者が自分もと主張し、かつ彼が子であることを否定していないからである。
§37.10.3.11Si quis liber et heres esse iussus status controuersiam impuberi faciat, qui filius esse et testamentum patris rupisse dicitur, Iulianus ait utraque iudicia et hereditatis et libertatis in tempus pubertatis differenda: neutrum enim eorum ita explicari potest, ut non condicioni eius, qui se filium esse contendat, praeiudicetur.
もし、自由とされかつ相続人となるよう命じられた者が、思春期未達の者に対して身分の争いを提起し、かつその未達の者が子であり父親の遺言を無効にしたと言われている場合、ユリアヌスは、遺産相続に関する裁判と自由に関する裁判の両方が、思春期の時期まで延期されるべきだと言う。 なぜなら、それらの裁判のいずれも、自分が子であると主張する者の地位に対して予断を与えないような形で解決され得ないからである。
ceterae quoque libertatis quaestiones ex testamento pendentes in tempus pubertatis differuntur.
遺言から生じるその他の自由に関する問題もまた、思春期の時期まで延期される。
§37.10.3.12Cum extaret impubes, qui se filium defuncti diceret, debitoresque negent eum filium esse defuncti et intestati hereditatem ad adgnatum, qui forte trans mare aberit, pertinere: necessarium erit puero Carbonianum edictum.
自分が亡くなった者の子であると主張する思春期未達者が存在する一方で、債務者たちが、彼が亡くなった者の子であることを否定し、無遺言の相続権は、たまたま海を渡った遠方にいる男系親族に帰属すると主張する場合、その児童にとってカルボ告示が必要となる。
sed et absenti erit prospiciendum, ut cautio praestetur.
しかし、不在者に対しても、保証が提供されるように配慮されなければならない。
§37.10.3.13Missum autem ex Carboniano in possessionem student praetores possessorem constituere.
さて、法務官たちは、カルボ告示に基づいて占有へ受け入れられた者を占有者と定めることに努める。
quod si coeperit aut hereditatem petere quasi bonorum possessor Carbonianus aut singulas res, rectissime Iulianus libro uicensimo quarto digestorum scribit exceptione eum summouendum: contentus enim esse debet hac praerogatiua, quod possessorem eum praetor tantisper constituit.
しかし、もし彼がカルボ遺産占有者として遺産全体を請求し始めるか、あるいは個々の財産を請求し始めるならば、ユリアヌスが『学説彙纂』第24巻に、抗弁によって彼を排除すべきであると書いているのは極めて正しい。 なぜなら、彼は、法務官が暫定的に彼を占有者と定めたというこの特権に満足すべきだからである。
si igitur uult hereditatem aut singulas res petere, petat, inquit, directa actione quasi heres, ut ea petitione iudicari possit, an quasi ex liberis heres sit, ne praesumptio Carbonianae bonorum possessionis iniuriam aduersariis afferat: quae sententia habet rationem et aequitatem.
したがって、もし彼が遺産や個々の財産を請求することを望むなら、相続人であるかのように直接の訴えによって請求せよ、とユリアヌスは言う。 その請求によって、彼が子孫として相続人であるかどうかが裁判され得るようにするためであり、カルボ遺産占有という推定が相手方に不利益をもたらさないようにするためである。 この意見は道理と公平にかなっている。
§37.10.3.14Haec autem possessio intra annum datur, sicuti ordinariae quoque, quae liberis dantur, intra annum dantur.
ところで、この占有は1年以内に与えられる。 これは、子孫に与えられる通常の占有もまた1年以内に与えられるのと同様である。
§37.10.3.15Sed oportebit hunc, qui se filium dicit, non solum Carbonianam bonorum possessionem accipere, uerum etiam ordinariam agnoscere.
しかし、自分が子であると主張するこの者は、カルボ遺産占有を受け取るだけでなく、通常の占有をも承認しなければならない。
§37.10.3.16Currunt autem tempora ad utramque bonorum possessionem separatim, ordinariae quidem, ex quo patrem suum decessisse scit et facultatem bonorum possessionis petendae habuit, Carbonianae uero ex eo tempore, ex quo controuersiam sibi fieri cognouit.
ところで、両方の遺産占有のための期間は別々に進行する。 通常の占有については、彼が自らの父親が死亡したことを知り、かつ遺産占有を請求する機会を得た時からであり、他方、カルボ占有については、自分に対して争いが引き起こされたことを知った時からである。