Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §36.4.3.pr-36.4.3.3

遺言信託の審理と担保請求の要件および再請求の禁止

5694 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

遺言信託の存否判定と担保提供の関係、悪意の担保請求に対する裁判官の略式審理、代理人による担保請求時の追認担保の要否、および一旦提供された担保の再請求不可について規定する。

[IDEM libro quinquagensimo secundo ad edictum. ] §36.4.3.prSi is, a quo satis petitur, offerat cognitionem et dicat: 'hodie constet de fideicommisso, hodie agamus', dicendum est cessare satisdationem, cum possit ante de fideicommisso quam de satisdatione constare.
[同人、告示注解第52巻] もし、担保の提供を求められている者が、審理を申し出て「今日、遺言信託について確定させ、今日、訴訟を行おう」と言うならば、担保の提供は不要であると言うべきである。 なぜなら、担保の提供についてよりも前に遺言信託について確定させることが可能だからである。
§36.4.3.1Nec non illa cognitio imploranda erit ab herede, si forte dicatur per calumniam satis peti: hoc enim commune est omnium satisdationum.
また、もし仮に悪意によって担保が求められていると言われるならば、相続人はその審理を願い出るべきである。 なぜなら、これはすべての担保提供に共通することだからである。
diuus enim Pius rescripsit eum, apud quem satis petitur, debere explorare, num per calumniam satis petatur: de qua re summatim debet cognoscere.
神君ピウスは、その前で担保が求められている裁判官は、悪意によって担保が求められているか否かを調査すべきであり、この件について略式で審理すべきであると答答した。
§36.4.3.2Si procurator satis legatorum desideret, si quidem mandatum ei sit, non habebit necesse de rato cauere, sed erit ei satisdandum: si uero dubitetur, an mandatum sit uel non sit, de rato cautio erit exigenda.
もし代理人が遺贈の担保を求める場合、彼に委任状があるならば、追認の担保を提供する義務はなく、彼に対して担保が提供されなければならない。 しかし、委任がなされたか否かが疑わしい場合には、追認の担保が要求されるべきである。
§36.4.3.3Si semel fuerit satisdatum, quaesitum est, an etiam rursus cauendum sit, si forte dicatur egenos fideiussores esse datos.
一度担保が提供された場合、仮に無資力の保証人が立てられたと言われるならば、再び担保を提供すべきかどうかが問われた。
et magis est, ut caueri non debeat: hoc enim diuus Pius rescripsit Pacuuiae Licinianae: ipsam enim facilitati suae expensum ferre debere, quae minus fideiussores idoneos accepit: neque enim oportet per singula momenta onerari eum, a quo satis petitur.
そして、担保を提供すべきではないとするのがより妥当である。 なぜなら、神君ピウスはパクーウィア・リキニアナにこのように答答したからである。 すなわち、不適当な保証人を受け入れた彼女自身が、自らの安易さに対する不利益を甘受すべきである。 なぜなら、担保を求められている者を時々刻々負担に苦しめるべきではないからである。

語釈・文法注

  1. 36.4.3.prcum possit ante de fideicommisso quam de satisdatione constare — cum節は理由(〜なので)を表し、非人称動詞 possit と不定詞 constare を含む。ante ... quam は分離されて「〜よりも前に」という相関関係を示す。遺言信託の存否(de fideicommisso)が、担保提供の要否(de satisdatione)より先に確定しうることを説明している。
  2. 36.4.3.1eum, apud quem satis petitur — debere の意味上の主語となる対格 eum を、関係副詞句 apud quem(その者のもとで、その者の前で)が修飾する構造。法廷において担保請求が提起される管轄裁判官(判事や執政官など)を指す。
  3. 36.4.3.3ipsam enim facilitati suae expensum ferre debere — rescripsit に導かれる間接話法内の対格不定詞構文。ipsam は Pacuuia Liciniana を指す。expensum ferre は商業帳簿の「支出(損失)として記入する」という慣用表現で、与格 facilitati suae(彼女自身の軽率さ、不用意さ)に対して「自らの過失として不利益を甘受する」という意味になる。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §36.4.3.pr-36.4.3.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:36.4.3.pr-36.4.3.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。