[PAPINIANUS libro uicensimo octauo quaestionum. ] §36.3.5.prPostquam heres ab hostibus captus est, condicio legati, cuius nomine proposita stipulatione cautum fuerat, extitit: fideiussores interim teneri negaui, quia neque ius neque persona esset, ad quam uerba stipulationis derigi possint.
[PAPINIANUS libro uicensimo octauo quaestionum.] 相続人が敵に捕らえられた後、その名において提示された問答契約によって担保が提供されていた遺贈の条件が成就した。 私は、その間、保証人らは責任を負わないと判断した。 なぜなら、問答契約の文言が差し向けられうるような、権利も人格も存在しないからである。
§36.3.5.1Imperator Marcus Antoninus Iulio Balbo rescripsit eum, a quo res fideicommissae petebantur, cum appellasset, cauere uel, si caueat aduersarius, ad aduersarium transferri possessionem debere.
皇帝マルクス・アントニヌスはユリウス・バルブスに対し、信託遺贈された物が請求されていた相手方は、上訴した場合には担保を提供するべきであり、さもなければ、相手方が担保を提供するならば、相手方へと占有が移転されるべきである、と答答した。
recte placuit principi post prouocationem quoque fideicommissi cautionem interponi: quod enim ante sententiam, si petitionis dies moraretur, fieri debuit, amitti post uictoriam dilata petitione non oportuit.
上訴の後にも信託遺贈の担保が提供されるべきだとした皇帝の決定は正しい。 なぜなら、判決の前に、もし請求の期日が引き延ばされていたならばなされるべきであったことが、勝訴の後に請求が延期されたことによって失われるべきではないからである。
sed quare non cauerat de fideicommisso qui prouocauerit, si caueret aduersarius, ad eum possessionem esse transferendam rescripsit, cum alia sit edicti condicio? non enim exigitur a legatario uice mutua cautum, sed uicaria custodiae gratia possessio datur et qui optinuit in possessionem per praetorem aut praesidem inducitur.
しかし、上訴した者が信託遺贈について担保を提供しなかった場合、相手方が担保を提供するならば、その者に占有が移転されるべきであると皇帝が答答したのはなぜだろうか。 告示の条件は異なるものであるのに。 なぜなら、受遺者に対しては相互に担保を提供することは要求されず、むしろ保管を目的とする代わりの占有が与えられ、勝訴した者はプラエトルまたは属州総督によって占有に導き入れられるからである。
sed praetor quidem in omnium rerum possessione, quae in causa hereditaria permanent omnimodo, fideicommissi seruandi gratia esse permittit: princeps autem earum rerum nomine, de quibus fuerat iudicatum, mutuas admisit cautiones: sicuti, cum de bonis suis conferendis filius accepta possessione cauere non potest, quia denegamus ei actiones, defertur condicio cauendi fratribus ex forma iurisdictionis, quod ex portione fratris fuerint consecuti, cum bona propria conferre coeperit, se restituturos.
しかし、プラエトルは、あくまでも相続財産としての性質を留めているすべての物の占有の中に、信託遺贈を保全するためにいることを許容する。 これに対して、皇帝は、判決が下された物の名において、相互の担保提供を認めたのである。 それはちょうど、自分の財産を持ち寄ることについて、占有を受け取った子が担保を提供できない場合(なぜなら我々は彼に対して訴権を拒絶するからである)、管轄権の形式に基づき、担保提供の条件が兄弟たちへと委ねられ、彼が自己の財産を持ち寄り始めたときには、自分たちが兄弟のシェアから得たものを返還する、と彼らが約束することになるのと同様である。
sed si nec ipsi cauere possint, utiliter probatum est uirum bonum ab utraque parte eligendum, apud quem ut sequestrem fructus deponantur quique utiles actiones a praetore datas exerceat.
しかし、もし彼ら自身も担保を提供できない場合には、良き人が双方から選ばれるべきであり、その者のもとに寄託として果実が預けられ、その者がプラエトルから与えられた事実関係に基づく訴権を行使することが、有益なものとして是認された。
possessio autem ex rescripto supra relato non aliter ad eum, qui fideicommissum petit, transfertur, quam si cauerit, tametsi maxime aduersarius non per inopiam, sed per contumaciam cauere noluerit: sed si is qui uicit non possit cauere, uel res deponenda uel iurisdictio restituenda erit.
ところで、上記の答答に基づく占有は、信託遺贈を請求する者が担保を提供しない限り、彼には移転されない。 たとえ相手方が資力不足のためではなく、不服従のためにあえて担保を提供しようとしなかったのだとしても、そうである。 しかし、もし勝訴した者が担保を提供できないならば、物は寄託されるべきであるか、あるいは管轄権が回復されるべきである。
§36.3.5.2Si dies aut condicio legati fidei commissi petitionem actionemue differre dicatur et ideo satisdatio desideretur, heres autem per calumniam postulari contendat et relictum neget, non aliter audiendus erit qui cauere postulat, quam si scripturam, qua relictum adfirmet, exhibuerit.
もし、遺贈または信託遺贈の期限または条件が請求または訴訟を引き延ばしていると言われ、そのために担保の提供が求められているが、他方で相続人は、それが不当訴訟によって請求されていると主張して、遺贈が遺されたことを否定する場合、担保を求める者の主張は、遺贈が遺されたことを証明する書面を提示しない限り、認められるべきではない。
§36.3.5.3Cum quaerebatur, ubi fideicommissi seruandi causa caueri oporteat, imperator Titus Antoninus rescripsit, si domicilium Romae non haberet heres et omnis hereditas in prouincia esset, ad satisdationem fideicommissi nomine in prouinciam fideicommissarium remittendum esse.
信託遺贈を保全するためにどこで担保が提供されるべきかが問われた際、皇帝ティトゥス・アントニヌスは、もし相続人がローマに住所を有しておらず、すべての相続財産が属州にあるならば、信託遺贈の名における担保提供のために、信託受取人は属州へと送り返されるべきである、と答答した。
quare si heres in eum locum cauendi gratia remitti desideret, ubi domicilium habet, legatarius autem ibi caueri postulet, ubi est hereditas, non erit heres remittendus.
それゆえ、もし相続人が担保を提供する目的で、自分が住所を有する場所へと送られることを望むのに対し、受遺者が相続財産の存在する場所において担保が提供されることを求めるならば、相続人は送られるべきではない。
idque imperator Titus Antoninus rescripsit.
そしてそのように皇帝ティトゥス・アントニヌスは答答した。
§36.3.5.4Quibus litteris adiectum et si bona iam distracta sunt uel testatoris permissu uel concedente legatario, pretium eorum fideicommissi seruandi causa in deposito habendum.
この書簡には次のことも付け加えられていた。 すなわち、もし財産がすでに、遺言者の許諾によって、または受遺者の同意によって売却されているならば、それらの代金は信託遺贈を保全するために、寄託のうちに保持されるべきである、と。