[PAPINIANUS libro octauo decimo quaestionum. ] §36.2.25.prCum illud aut illud legetur, enumeratio plurium rerum disiunctiuo modo comprehensa plura legata non facit.
[パピニアヌス『問題集』第18巻] これまたはあれが遺贈されるとき、離接的な方法で包括された複数の事物の列挙は、複数の遺贈を形成しない。
nec aliud probari poterit, si pure fundum alterum uel alterum sub condicione legauerit: nam pendente condicione non erit electio nec, si moriatur, ad heredem transisse legatum uidebitur.
一方の土地を無条件で、他方の土地を条件付きで遺贈した場合でも、異なる原則が認められることはない。 なぜなら、条件が未成就の間は選択の余地はなく、また、もし[受遺者が]死亡したとしても、遺贈が相続人に移転したとはみなされないからである。
'Heres meus Titio dato quod mihi Seius debet'.
「私の相続人は、セイウスが私に負っている債務をティティウスに与えるべし。
§36.2.25.1si Seius pupillus sine tutoris auctoritate nummos accepit nec locupletior factus est et creditor ad praesens debitum uerba rettulit, quia nihil Seius debet, nullius momenti legatum erit: quod si uerbo debiti naturalem obligationem et futuram solutionem cogitauit, interim nihil Titius petet, quasi tacite condicio inserta sit, non secus ac si ita dixisset: 'Titio dato, quod pupillus soluerit' uel si legasset 'quod ex Arethusa natum erit' uel 'fructus, qui in illo fundo nascentur'.
」もし被後見人であるセイウスが後見人の認可なしに金銭を受け取り、かつ豊かにならなかった場合において、債権者が現存する債務にその言葉を向けたのであれば、セイウスは何も負っていないため、遺贈は無効となる。 これに対し、もし「債務」という言葉によって自然義務と将来の弁済を念頭に置いていたのであれば、あたかも黙示の条件が挿入されたかのように、当分の間ティティウスは何も請求できない。 それは、彼が「被後見人が弁済したものをティティウスに与えるべし」と言った場合、あるいは「アレトゥーサから生まれるであろうもの」もしくは「あの土地に実るであろう果実」を遺贈した場合と異ならない。
contrarium non est, quod, si medio tempore legatarius moriatur et postea partus edatur, fructus perueniant, pecuniam pupillus exsoluat, heres legatarii petitionem habet: namque dies legati, cui condicio non adscribitur, quamuis extrinsecus exspectanda sit, cedit.
その間に受遺者が死亡し、その後に子が生まれ、果実が得られ、被後見人が金銭を支払った場合に、受遺者の相続人が請求権を有するということは、矛盾するものではない。 なぜなら、条件が明示的に付されていない遺贈の権利は、外部から待たれねばならないとしても、発生するからである。