[IDEM libro nono institutionum. ] §36.1.32.prSi cui pure libertas et per fideicommissum sub condicione hereditas relicta est, cogitur heres adire hereditatem, si suspectam dicat, et restituere: et deficiente condicione libertas ei eripi non potest.
[同人『法学提要』第9巻] もし、ある人に対して無条件で自由が、かつ信託遺贈により条件付きで相続財産が遺贈された場合、たとえ相続人がそれを(債務超過で)疑わしいと主張するとしても、相続を承認し返還することを強制される。 そして、条件が不成就となっても、彼から自由が奪われることはない。
§36.1.32.1Si autem ei, qui in diem libertatem accepit, hereditas per fideicommissum relicta fuerit, suspectam eam interim non posse adiri diuus Pius Cassio Hadriano rescripsit, cum non potest nondum libero hereditas restitui: nec rursus contra uoluntatem defuncti libertatem esse praestandam.
しかし、もし期限付きで自由を与えられた人に対して、信託遺贈によって相続財産が遺贈された場合には、差し当たりその(債務超過の)疑わしい相続財産を承認することはできないと、神君ピウスはカッシウス・ハドリアヌスに対して勅答した。 なぜなら、まだ自由になっていない人に対して相続財産を返還することはできず、また一方で、死者の意思に反して(直ちに)自由が与えられるべきでもないからである。
§36.1.32.2Si sub condicione heres institutus rogatusque hereditatem restituere non uult condicioni parere et adire hereditatem, si facti est condicio, debet parere et adire et restituere uel, si in dando sit, offerente fideicommissario.
もし条件付きで指定され、かつ相続財産を返還するよう求められた相続人が、条件に従うことおよび相続財産を承認することを望まない場合、もし条件が作為に関わるものであれば、彼はそれに従い、承認し、返還しなければならない。 あるいは、もし給付に関わるものであれば、信託遺贈受取人が(その給付を)提供することによって(返還させなければならない)。
recusante autem herede factum adimplere licentia dabitur fideicommissario secundum imitationem dationis factum implere, et tunc necessitas imponitur heredi adire hereditatem.
しかし、相続人が作為を履行することを拒む場合には、信託遺贈受取人に対し、給付の場合に倣ってその作為を自ら履行する許可が与えられ、その上で相続人には相続財産を承認する義務が課される。
ceterae condiciones, quae non sunt in potestate heredis, ad officium praetoris non pertinent.
相続人の支配下にないその他の条件については、法務官の職務の及ぶところではない。