[IULIANUS libro quadragensimo digestorum. ] §36.1.28.10Quod si Maeuius te rogauerit et suam hereditatem et Titianam restituere tuque sponte adieris hereditatem, uteris legis Falcidiae commodo et partem quartam Maeuianae hereditatis retinebis, dimidiam et quartam ex fideicommisso restitues, nec intererit, eidem utramque hereditatem an alii Maeuianam, alii Titianam rogatus fueris restituere.
しかし、もしマエウィウスがあなたに対し、彼自身の相続財産とティティウスの相続財産の両方を返還するように求め、あなたが自発的に相続を承認したならば、あなたはファルキディウス法の利益を享受し、マエウィウスの相続財産の4分の1を留保し、4分の3(2分の1と4分の1)を信託遺贈に基づいて返還することになる。 そして、同じ人に両方の相続財産を返還するように求められたか、あるいは一方をある人に、他方を別の人に返還するように求められたかは、何ら影響しない。
sed si suspectam Maeuianam hereditatem dixeris, cogeris eam adire et restituere ei, cui rogatus fueris: is autem, cui Titianam hereditatem restituere rogatus fueris, non poterit te compellere ad adeundum.
しかし、もしあなたがマエウィウスの相続財産を自分にとって疑わしいと言ったならば、あなたはそれを承認し、求められた相手に返還することを強制される。 他方、ティティウスの相続財産を返還するように求められた相手は、あなたに対して承認を強制することはできない。
§36.1.28.11Si ex Trebelliano hereditatem restituit heres et fructus praediorum uel ipsa praedia, siue etiam debitor eius qui testamentum fecit fuerit, necessarium est actionem aduersus eum fideicommissario dari.
もし相続人がトレベッリアヌス元老院議決に基づいて相続財産を返還し、彼が土地の果実や土地そのもの、あるいは遺言をした者の債務者でもあった場合、信託受益者に対して彼に対する訴権が与えられることが必要である。
MARCELLUS: hoc idem necessario faciendum est, cum parte hereditatis restituta familiae erciscundae iudicium inter eum qui restituit hereditatem et qui receperit accipietur.
MARCELLUS: 相続財産の一部が返還された後に、相続財産を返還した者とそれを受け取った者との間で、遺産分割の訴えが提起される場合にも、これと同じことがなされることが必要である。
§36.1.28.12Qui rogatus est emancipato filio restituere hereditatem, cogi debet adire et restituere, quamuis filius contra tabulas bonorum possessionem accipere possit.
解放された息子に相続財産を返還するように求められた者は、たとえその息子が遺言に反する遺産占有を取得できるとしても、承認して返還することを強制されなければならない。
§36.1.28.13Si patronus ex parte debita heres institutus et rogatus restituere hereditatem suspectam sibi esse dicat, puto rectius facturum praetorem, si coegerit eum adire hereditatem et restituere, quamuis possit mutata uoluntate eam partem hereditatis retinere.
もし保護者が義務的法定分について相続人に指定され、相続財産を返還するように求められて、それが自分にとって疑わしいと言った場合、たとえ彼が意志を変えてその相続財産の部分を留保することができるとしても、法務官が彼に相続を承認して返還することを強制する方がより適切であると私は考える。
§36.1.28.14Si praeceptis quibusdam rebus heres rogatus sit restituere hereditatem et coactus eam adierit, an praecipere debeat? respondi eum, qui iussu praetoris adit hereditatem, omni commodo prohiberi debere.
もし特定の事物をあらかじめ取得した上で相続財産を返還するように相続人が求められ、強制されて相続を承認した場合、彼は先取りすべきであるか。 私は、法務官の命令によって相続を承認した者は、あらゆる利益から排除されるべきであると答えた。
§36.1.28.15Sed si eidem legatum esset sub hac condicione 'si heres non esset' et suspectam sibi hereditatem dicat, non aliter cogendus est adire, quam ut legata, quae sub condicione 'si heres non esset' data erant, restituantur, non quidem a coheredibus, ne onerentur, sed ab eo cui restituta fuerit hereditas.
しかし、もし同じ人に対して「相続人でないならば」という条件のもとで遺贈がなされており、彼が相続財産を自分にとって疑わしいと言った場合、彼は、「相続人でないならば」という条件のもとで与えられていた遺贈が彼に返還されるという条件においてのみ、承認を強制されるべきである。 これは、共同相続人が負担を負わされないようにするために共同相続人から返還されるのではなく、相続財産が返還されることになる相手から返還されるのである。
nam sicut explendae fidei gratia cogendus est adire hereditatem, ita ob id ipsum damno adfici non debebit.
なぜなら、信託を履行するために相続を承認することが彼に強制されるべきであるのと同様に、まさにそのことのために彼が不利益を被るべきではないからである。
§36.1.28.16Heres ex asse erat instituta consobrina mea et eius fidei commissum, ut partem dimidiam hereditatis statim Publio Maeuio restitueret, alteram partem, cum ipsa moreretur, eidem Publio Macuio: praeterea alia aliis legata data sunt.
私の従姉妹が単独相続人に指定され、相続財産の半分を直ちにプブリウス・マエウィウスに返還し、残りの半分は彼女自身が死亡したときに同じプブリウス・マエウィウスに返還することが彼女の信託に委ねられていた。 さらに、他の様々な遺贈が他の人々に与えられていた。
Macuius partem dimidiam hereditatis statim percepit et cauit, quod amplius quam per legem Falcidiam liceret cepisset, redditu iri: sed et ceteri legata solida acceperant et similiter de restituendo quod amplius percepissent cauerunt.
マエウィウスは相続財産の半分を直ちに受け取り、ファルキディウス法によって認められる額を超えて受け取った分は返還されるという保証を提供した。 しかし、他の人々も遺贈を全額受け取っており、同様に、彼らが超過して受け取った分を返還することについて保証を提供していた。
mortua consobrina mea Publius Maeuius desiderat sibi alteram partem hereditatis cum fructibus restitui.
私の従姉妹が死亡したため、プブリウス・マエウィウスは相続財産のもう一方の半分がその果実とともに自分に返還されることを求めている。
quaero itaque, quantum ei restituere debeam? utrum quod supra quadrantem bonorum penes consobrinam meam remanserat nec amplius quicquam? an et ab aliis, quibus legata soluta sunt, repetere quid debeam et quantum? item quaero, si quod ab his ex stipulatione percepero et quod apud consobrinam meam supra quadrantem remanserat, non efficiet partem dimidiam hereditatis, an ex incremento et fructibus eius summae, quae supra quadrantem bonorum penes consobrinam meam remansit, supplere ei debeam, dumtaxat ne partem dimidiam hereditatis quantitas quae restitueretur excedat? an uero, sicut Publius Maeuius desiderat, quidquid seposito quadrante bonorum eiusque quadrantis fructibus perceptum est restitui ei debet? respondi, quod supra quadrantem penes consobrinam tuam remansit, si adiectis fructibus quantitatem partis dimidiae hereditatis, quae mortis tempore fuit, non minuet, totum Publio Maeuio restituendum: nec ex stipulatione ab his, quibus legata soluta sunt, repeti quicquam potest.
そこで私は尋ねる。 私は彼にどれだけ返還すべきであるか。 従姉妹の手元に残っていた財産の4分の1を超える部分だけで、それ以上は何もないのか。 あるいは、遺贈が支払われた他の人々からも、何かを、そしてどれだけ回収すべきであるか。 また、私は尋ねる。 もしこれら他の人々から問答契約に基づいて回収した分と、従姉妹の手元に4分の1を超えて残っていた分とを合わせても、相続財産の半分に達しない場合、従姉妹の手元に財産の4分の1を超えて残っていたその金額の増加分および果実から、彼に対して補填すべきであるか。 ただし、返還される数量が相続財産の半分を超えない範囲において。 あるいは、プブリウス・マエウィウスが求めているように、財産の4分の1とその4分の1の収取された果実とを脇に除いた上で、受け取られたすべてのものが彼に返還されるべきであるのか。 私は答えた。 あなたの従姉妹の手元に4分の1を超えて残っていたものは、果実を加えることによって、死亡の時点における相続財産の半分の数量を減らさないのであれば、そのすべてがプブリウス・マエウィウスに返還されるべきであり、遺贈が支払われた人々から問答契約に基づいて何かが回収されることはあり得ない。
si uero fructus quantitatem partis dimidiae exuberant, quadranti tuo et fructibus eius accedet.
しかし、もし果実が半分の数量を超過するならば、それはあなたの4分の1とその果実に加算される。
si uero fructus eius partis, quae supra quadrantem apud consobrinam tuam remanserat, non implent quantitatem partis dimidiae bonorum, ex stipulatione agi poterit.
これに対し、もしあなたの従姉妹の手元に4分の1を超えて残っていたその部分の果実を合わせても、財産の半分の数量を満たさないならば、問答契約に基づいて訴えを提起することができる。
in summa ratio ita ponenda est, ut tu omni modo quadrantem et fructus eius, praeterea, si eius quod quadrantem excedit fructus in tantum excreuerit, ut quantitatem partis dimidiae bonorum excedat, etiam id quod excesserit retineas.
要するに、計算は次のように行われるべきである。 すなわち、あなたはどのような場合でも4分の1とその果実を留保し、さらに、4分の1を超える部分の果実が、財産の半分の数量を超えるほどに増大した場合には、その超過した分をもあなたが留保する。
§36.1.28.17Qui suos seruos rogatus est manumittere et hisdem hereditatem restituere, detracto pretio seruorum hereditatem restituere debebit.
自分の奴隷たちを解放し、同じ奴隷たちに相続財産を返還するように求められた者は、奴隷たちの価格を差し引いた上で、相続財産を返還しなければならない。