Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §36.1.28.10-36.1.28.17

팔키디우스법상 공제와 복합 신탁 반환

9271개 구절 중 5581번째 · 라틴어

요약

율리아누스는 자발적 또는 강제적 상속 승인 시 팔키디우스법에 따른 공제를 검토하고, 조건부 유증, 보호자권, 다단계 신탁 반환 등의 특수한 상황에서의 소권 이전 및 구체적인 계산 방식을 규정한다.

[IULIANUS libro quadragensimo digestorum. ] §36.1.28.10Quod si Maeuius te rogauerit et suam hereditatem et Titianam restituere tuque sponte adieris hereditatem, uteris legis Falcidiae commodo et partem quartam Maeuianae hereditatis retinebis, dimidiam et quartam ex fideicommisso restitues, nec intererit, eidem utramque hereditatem an alii Maeuianam, alii Titianam rogatus fueris restituere.
그러나 만약 매비우스가 당신에게 그 자신의 상속재산과 티티우스의 상속재산 모두를 반환하도록 요청하였고, 당신이 자발적으로 상속을 승인하였다면, 당신은 팔키디우스법의 이익을 누려 매비우스 상속재산의 4분의 1을 보유하고, 4분의 3(2분의 1과 4분의 1)을 신탁유증에 따라 반환할 것이다. 그리고 동일인에게 양 상속재산 모두를 반환하도록 요청받았든, 아니면 매비우스의 것은 한 사람에게, 티티우스의 것은 다른 사람에게 반환하도록 요청받았든 상관없다.
sed si suspectam Maeuianam hereditatem dixeris, cogeris eam adire et restituere ei, cui rogatus fueris: is autem, cui Titianam hereditatem restituere rogatus fueris, non poterit te compellere ad adeundum.
그러나 만약 당신이 매비우스의 상속재산이 자신에게 의심스럽다고 말하였다면, 당신은 그것을 승인하고 요청받은 대상에게 반환하도록 강제될 것이다. 반면에 티티우스의 상속재산을 반환하도록 요청받은 사람은 당신에게 승인을 강제할 수 없다.
§36.1.28.11Si ex Trebelliano hereditatem restituit heres et fructus praediorum uel ipsa praedia, siue etiam debitor eius qui testamentum fecit fuerit, necessarium est actionem aduersus eum fideicommissario dari.
만약 상속인이 트레벨리아누스 원로원 결의에 따라 상속재산을 반환하였는데, 그가 토지의 과실이나 토지 자체를 채무로 지고 있거나, 또는 유언을 한 사람의 채무자이기도 하다면, 신탁수익자에게 그 상속인에 대한 소권이 부여되는 것이 필요하다.
MARCELLUS: hoc idem necessario faciendum est, cum parte hereditatis restituta familiae erciscundae iudicium inter eum qui restituit hereditatem et qui receperit accipietur.
MARCELLUS: 상속재산의 일부가 반환된 후, 상속재산을 반환한 자와 그것을 수령한 자 사이에 유산분할의 소가 수리될 때에도 이와 동일한 조치가 필요하다.
§36.1.28.12Qui rogatus est emancipato filio restituere hereditatem, cogi debet adire et restituere, quamuis filius contra tabulas bonorum possessionem accipere possit.
해방된 아들에게 상속재산을 반환하도록 요청받은 자는, 설령 그 아들이 유언에 반하는 유산점유를 취득할 수 있다 하더라도, 승인하여 반환하도록 강제되어야 한다.
§36.1.28.13Si patronus ex parte debita heres institutus et rogatus restituere hereditatem suspectam sibi esse dicat, puto rectius facturum praetorem, si coegerit eum adire hereditatem et restituere, quamuis possit mutata uoluntate eam partem hereditatis retinere.
만약 보호자가 법정의무분 상속인으로 지정되어 상속재산을 반환하도록 요청받았는데 그것이 자신에게 의심스럽다고 말한다면, 설령 그가 마음을 바꾸어 그 상속재산 부분을 보유할 수 있다 하더라도, 법무관이 그에게 상속을 승인하여 반환하도록 강제하는 것이 더 타당하다고 나는 생각한다.
§36.1.28.14Si praeceptis quibusdam rebus heres rogatus sit restituere hereditatem et coactus eam adierit, an praecipere debeat? respondi eum, qui iussu praetoris adit hereditatem, omni commodo prohiberi debere.
만약 특정 물건들을 미리 선취한 후 상속재산을 반환하도록 상속인이 요청받았는데 강제되어 상속을 승인한 경우, 그가 선취해야 하는가? 나는 법무관의 명령에 의해 상속을 승인하는 자는 모든 이익으로부터 배제되어야 한다고 답변하였다.
§36.1.28.15Sed si eidem legatum esset sub hac condicione 'si heres non esset' et suspectam sibi hereditatem dicat, non aliter cogendus est adire, quam ut legata, quae sub condicione 'si heres non esset' data erant, restituantur, non quidem a coheredibus, ne onerentur, sed ab eo cui restituta fuerit hereditas.
그러나 만약 동일인에게 "그가 상속인이 아니라면"이라는 조건으로 유증이 주어졌고 그가 상속재산이 자신에게 의심스럽다고 말한다면, 그는 "그가 상속인이 아니라면"이라는 조건으로 주어졌던 유증들이 자신에게 반환된다는 조건 하에서만 승인하도록 강제되어야 한다. 이는 공동상속인들이 부담을 지지 않도록 공동상속인들로부터 반환되는 것이 아니라, 상속재산을 반환받게 되는 자로부터 반환되는 것이다.
nam sicut explendae fidei gratia cogendus est adire hereditatem, ita ob id ipsum damno adfici non debebit.
왜냐하면 신탁을 이행하기 위해 상속을 승인하도록 강제되어야 하는 것과 마찬가지로, 바로 그 이유 때문에 그가 손실을 입어서는 안 되기 때문이다.
§36.1.28.16Heres ex asse erat instituta consobrina mea et eius fidei commissum, ut partem dimidiam hereditatis statim Publio Maeuio restitueret, alteram partem, cum ipsa moreretur, eidem Publio Macuio: praeterea alia aliis legata data sunt.
나의 사촌누이가 단독상속인으로 지정되었고, 상속재산의 반을 즉시 푸블리우스 매비우스에게 반환하고, 나머지 반은 그녀 자신이 사망할 때 동일한 푸블리우스 매비우스에게 반환하는 것이 그녀의 신탁에 위임되어 있었다. 그 외에 다른 다양한 유증들이 다른 이들에게 주어져 있었다.
Macuius partem dimidiam hereditatis statim percepit et cauit, quod amplius quam per legem Falcidiam liceret cepisset, redditu iri: sed et ceteri legata solida acceperant et similiter de restituendo quod amplius percepissent cauerunt.
매비우스는 즉시 상속재산의 반을 수령하였고, 팔키디우스법에 따라 허용되는 것보다 초과하여 수령한 부분은 반환될 것이라는 보증을 제공하였다. 또한 다른 이들도 유증을 전액 수령하였고, 마찬가지로 그들이 초과하여 수령한 분을 반환하는 것에 대해 보증을 제공하였다.
mortua consobrina mea Publius Maeuius desiderat sibi alteram partem hereditatis cum fructibus restitui.
나의 사촌누이가 사망하자 푸블리우스 매비우스는 상속재산의 다른 반쪽이 그 과실과 함께 자신에게 반환되기를 원하고 있다.
quaero itaque, quantum ei restituere debeam? utrum quod supra quadrantem bonorum penes consobrinam meam remanserat nec amplius quicquam? an et ab aliis, quibus legata soluta sunt, repetere quid debeam et quantum? item quaero, si quod ab his ex stipulatione percepero et quod apud consobrinam meam supra quadrantem remanserat, non efficiet partem dimidiam hereditatis, an ex incremento et fructibus eius summae, quae supra quadrantem bonorum penes consobrinam meam remansit, supplere ei debeam, dumtaxat ne partem dimidiam hereditatis quantitas quae restitueretur excedat? an uero, sicut Publius Maeuius desiderat, quidquid seposito quadrante bonorum eiusque quadrantis fructibus perceptum est restitui ei debet? respondi, quod supra quadrantem penes consobrinam tuam remansit, si adiectis fructibus quantitatem partis dimidiae hereditatis, quae mortis tempore fuit, non minuet, totum Publio Maeuio restituendum: nec ex stipulatione ab his, quibus legata soluta sunt, repeti quicquam potest.
이에 나는 묻는다. 내가 그에게 얼마를 반환해야 하는가? 사촌누이의 수중에 남아 있던 재산의 4분의 1을 초과하는 부분뿐이고 그 이상은 아무것도 없는가? 아니면 유증이 지급된 다른 이들로부터도 무언가를, 그리고 얼마를 회수해야 하는가? 또한 묻는다. 만약 이들로부터 문답계약에 따라 회수한 분과 사촌누이의 수중에 4분의 1을 초과하여 남아 있던 분을 합하더라도 상속재산의 반에 미치지 못한다면, 사촌누이의 수중에 재산의 4분의 1을 초과하여 남아 있던 그 금액의 증가분과 과실로부터 그에게 보충해주어야 하는가? 다만 반환되는 수량이 상속재산의 반을 초과하지 않는 범위 내에서. 아니면 푸블리우스 매비우스가 원하는 대로, 재산의 4분의 1과 그 4분의 1의 수취된 과실을 따로 제외해 둔 채 수령된 모든 것이 그에게 반환되어야 하는가? 나는 답변하였다. 당신의 사촌누이 수중에 4분의 1을 초과하여 남아 있던 것은, 과실을 더하더라도 사망 당시 상속재산의 반의 수량을 감하지 않는 한 그 전부가 푸블리우스 매비우스에게 반환되어야 하며, 유증이 지급된 자들로부터 문답계약에 근거하여 회수할 수 있는 것은 아무것도 없다.
si uero fructus quantitatem partis dimidiae exuberant, quadranti tuo et fructibus eius accedet.
그러나 만약 과실이 반의 수량을 초과한다면, 그것은 당신의 4분의 1과 그 과실에 가산될 것이다.
si uero fructus eius partis, quae supra quadrantem apud consobrinam tuam remanserat, non implent quantitatem partis dimidiae bonorum, ex stipulatione agi poterit.
반면에 사촌누이의 수중에 4분의 1을 초과하여 남아 있던 그 부분의 과실을 합하더라도 재산의 반의 수량을 채우지 못한다면, 문답계약에 근거하여 소를 제기할 수 있을 것이다.
in summa ratio ita ponenda est, ut tu omni modo quadrantem et fructus eius, praeterea, si eius quod quadrantem excedit fructus in tantum excreuerit, ut quantitatem partis dimidiae bonorum excedat, etiam id quod excesserit retineas.
요컨대 계산은 다음과 같이 행해져야 한다. 즉, 당신은 어떤 경우에도 4분의 1과 그 과실을 보유하며, 나아가 4분의 1을 초과하는 부분의 과실이 재산의 반의 수량을 초과할 정도로 증대하는 경우에는 그 초과하는 부분 역시 당신이 보유한다.
§36.1.28.17Qui suos seruos rogatus est manumittere et hisdem hereditatem restituere, detracto pretio seruorum hereditatem restituere debebit.
자신의 노예들을 해방하고 동일한 노예들에게 상속재산을 반환하도록 요청받은 자는, 노예들의 가격을 공제한 후에 상속재산을 반환해야 한다.

어휘·문법 주석

  1. §36.1.28.10dimidiam et quartam — "2분의 1과 4분의 1"은 전체에서 팔키디우스법이 보장하는 상속인의 유보분(4분의 1)을 공제한 나머지인 4분의 3을 의미한다.
  2. §36.1.28.11siue etiam debitor eius qui testamentum fecit fuerit — 문두 조건절의 주어인 `heres`(상속인)가 이 `fuerit` 의 주어이기도 하다. "또는 그(상속인)가 유언자의 채무자이기도 한 경우"로 해석된다.
  3. §36.1.28.14praeceptis quibusdam rebus — 동사 `praecipere`(미리 취하다, 선취하다)의 완료수동분사를 사용한 독립탈격. 유언에서 신탁 반환에 앞서 상속인이 특정 재산을 미리 공제·취득하는 것을 가리킨다.
  4. §36.1.28.15non aliter cogendus est adire, quam ut — "~라는 조건(ut절)하에서만 승인을 강제받아야 한다"라는 조건 제한을 나타내는 상관 표현.
  5. §36.1.28.16non minuet — 동사 `minuere`는 여기서 자동사적(또는 과실을 가산한 결과와의 상대적 비교)으로 사용되어, 과실을 가산한 금액이 "(상속재산 반의 수량을) 하회하지 않는다", "미치지 못하는 것이 아니다"라는 의미를 나타낸다.
  6. §36.1.28.16redditu iri — 미래수동부정사 `redditum iri`의 어미 `m`이 탈락한 형태. 사본상의 이독 또는 음운 변화에 따른 표기이다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §36.1.28.10-36.1.28.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:36.1.28.10-36.1.28.17

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.