[IDEM libro nono quaestionum.
[同一、質問集第9巻より。
] §35.1.32.prQuamuis rationes reddere nihil aliud sit quam reliqua soluere, tamen si et statuliberi et heredis culpa, sine fraude tamen serui minus solutum sit et bona fide redditas esse rationes existimatum fuerit, liberum fore: et nisi ita obseruetur, neminem, qui sub condicione ita manumissus esset, umquam ad libertatem peruenturum, si per inprudentiam minus solutum esset.
] 決算書を提出することは残債を支払うことに他ならないけれども、条件付自由奴隷と相続人の双方の過失によって、ただし奴隷に欺瞞はなく、過少の支払いがなされ、かつ善意で決算がなされたとみなされた場合には、彼は自由になるであろう。 そして、もしそのように解釈されなければ、不注意によって過少の支払いしかなされなかった場合に、そのように条件付きで解放された者は誰も決して自由を得ることはないだろう。
haec ita accipienda ait, si quando is, qui rationes reddere iussus sit, per aliquem errorem sine dolo malo ita rationes ediderit, ut dominus quoque circa computationem erraret.
彼は、これらは、決算書を提出するよう命じられた者が、悪意のない何らかの錯誤によって、主人もまた計算に関して誤るほどに決算書を提示したときに、そのように解されるべきであると言う。