[AFRICANUS libro secundo quaestionum.
[アフリカーヌス、質問集第2巻より。
] §35.1.31.prIn testamento ita erat scriptum: 'Stichus et Pamphila liberi sunto et si in matrimonium coierint, heres meus his centum dare damnas esto': Stichus ante apertas tabulas decessit.
] 遺言書には次のように書かれていた。 「スティクスとパンピラは自由人となるべし。 そして、もし両者が結婚したならば、我が相続人は彼らに100を与える義務を負うべし。 」スティクスは遺言書が開封される前に死亡した。
respondit partem Stichi defectam esse: sed et Pamphilam defectam condicione uideri ideoque partem eius apud heredem remansuram.
彼は、スティクスの取り分は不成就となったと回答した。 しかし、パンピラも条件において不成就になったとみなされ、したがって彼女の取り分も相続人の手元に留まることになる。
sed et si uterque uiueret et Stichus nollet eam uxorem ducere, cum mulier parata esset nubere, illi quidem legatum deberetur, Stichi autem portio inutilis fiebat.
しかし、もし両者とも生存しており、女性は嫁ぐ用意があるのに、スティクスが彼女を妻に娶ることを望まない場合、彼女にはたしかに遺贈が支払われるべきであるが、スティクスの取り分は無効となる。
nam cum uni ita legatum sit: 'Titio, si Seiam uxorem duxerit, heres meus centum dato', si quidem Seia moriatur, defectus condicione intellegitur: at si ipse decedat, nihil ad heredem suum eum transmittere, quia morte eius condicio defecisse intellegitur: utroque autem uiuente si quidem ipse nolit uxorem ducere, quia ipsius facto condicio deficit, nihil ex legato consequitur, muliere autem nolente nubere, cum ipse paratus esset, legatum ei debetur.
なぜなら、ある一人の者に「ティティウスがセイアを妻に娶ったならば、我が相続人は100を与えるべし」とこのように遺贈された場合、もしセイアが死ねば、彼は条件不成就となったと解される。 しかし、もし彼自身が死亡した場合には、彼の死によって条件が不成就になったと解されるため、彼は自身の相続人に何も伝転しない。 しかし、両者とも生存している中で、もし彼自身が妻に娶ることを望まないならば、彼自身の行為によって条件が不成就となるため、彼は遺贈から何も得られない。 他方で、彼自身は用意があるのに、女性が嫁ぐことを望まないならば、彼に遺贈が支払われるべきであるからだ。