Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §34.3.12.pr

管理人エロースの会計報告義務と未記載金額の請求

5212 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ルキウス・ティティウスの遺言補足書による管理人エロースの解放と計算書の提出義務をめぐり、主人の生存中の解放と署名済み期間の未記載金銭の請求可否が論じられる。

[IDEM libro trigesimo nono digestorum. ]
[同著者、同『学説彙纂』第39巻] ルキウス・ティティウスは、エロースを管理人として抱えていたとき、遺言補足書において次のように規定した。
§34.3.12.prLucius Titius cum Erotem actorem haberet, codicillis ita cauit: 'Erotem liberum esse uolo: quem rationes reddere uolo eius temporis, quod erit post nouissimam meam subscriptionem'.
「私はエロースが自由の身となることを欲する。 私は彼が、私の最も新しい署名の後に属する期間の計算を報告することを欲する。
postea uiuus Erotem manu- misit in eodem actu habuit rationesque subscripsit usque in eum diem, qui fuit ante paucissimos dies quam moreretur.
」その後、彼は生存中にエロースを解放し、同じ業務に留め置き、彼が亡くなるほんの数日前であったその日までずっと、計算書に署名をした。
heredes Lucii Titii dicunt quasdam summas et seruum adhuc Erotem et postea liberum accepisse ne|que in eas rationes, quae a Lucio Titio subscriptae sunt, intulisse: quaero, an heredes ab Erote nihil exigere debent eius temporis, quo Lucius Titius subscripsit.
ルキウス・ティティウスの相続人たちは、エロースがまだ奴隷であったときにも、またその後自由になってからも、特定の金額を受け取っていながら、それらをルキウス・ティティウスによって署名された計算書に記入しなかった、と主張している。 私は問う。 相続人たちは、ルキウス・ティティウスが署名した期間について、エロースから何も請求すべきではないのだろうか。
respondi Erotem ex ea causa quae proponeretur liberationem petere non posse, nisi et hoc specialiter ei remissum est.
私は答えた。 提示された事実関係からは、このことも特別に彼に免除されていない限り、エロースは(その期間の債務からの)解放を求めることはできない、と。

語釈・文法注

  1. §34.3.12.prquem — 関係代名詞 quem は先行詞 Erotem を指し、uolo(私は望む)が支配する対格不定詞構文(reddere が不定詞)の意味上の主語として機能している。
  2. §34.3.12.prante paucissimos dies quam moreretur — antequam(〜する前に)が分離した形(ante ... quam)であり、paucissimos dies は時間の間隔を示す対格。接続法未完了過去 moreretur を伴い、主節の過去の事象(subscripsit 等)に対する時間的関係を示す。
  3. §34.3.12.prseruum adhuc Erotem et postea liberum — 間接話法における不定詞 accepisse および intulisse の意味上の主語。エロースが金銭を受け取った際の身分の変化(「まだ奴隷であったとき」および「その後に自由の身となったとき」)を時間的な形容・対比として表している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §34.3.12.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:34.3.12.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。