Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §34.2.40.pr-34.2.40.2

旅用と入浴用の銀製品および未副葬の装飾品の遺贈

5200 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

スカエウォラによる、旅用銀製品、入浴用銀製品、および死後に副葬されなかった装飾品の帰属に関する三つの遺贈事例とその法的判断。

[SCAEUOLA libro septimo decimo digestorum. ]
[スカエウォラ、学説彙纂第十七巻] 同宿人であり共同遠征の随行者であった自身の医師に、彼はその他の遺贈の中で次のように遺贈していた。
§34.2.40.prMedico suo contubernali et communium expeditionum comiti inter cetera ita legauerat: 'argentum uiatorium meum dari uolo'.
「私の旅用銀製品が与えられることを私は望む。
quaesitum est, cum pater familias in diuersis temporibus rei publicae causa afuerat, quod uiatorium argentum hoc legato comprehensum esse uidetur.
」家父長が異なる時期に公務のために不在であったとき、どのような旅用銀製品がこの遺贈に含まれているとみなされるかが問われた。
respondit, quod habuisset argentum uiatorium eo tempore cum testamentum faciebat, deberi.
彼が遺言書を作成したその時に所有していた旅用銀製品が、引き渡されるべきである、と回答した。
§34.2.40.1Uxori suae testamento ita legatum est: 'Semproniae dominae meae hoc amplius argentum balneare': quaesitum est, an etiam id argentum, quo diebus festis in balineo uti consueuit, legato cedat.
彼の妻に遺言で次のように遺贈された。 「わが女主人センプローニアに、さらに追加して、入浴用銀製品を。 」祭日に入浴の際に使用するのが常であったあの銀製品もまた、遺贈に入るかどうかが問われた。
respondit omne legatum uideri.
すべてが遺贈されたとみなされる、と回答した。
§34.2.40.2Mulier decedens ornamenta legauerat ita: 'Seiae amicae meae ornamenta uniuersa dari uolo'.
ある女性が、死に際して、次のように装飾品を遺贈していた。 「私の友人セイアに、装飾品すべてが与えられることを私は望む。
eodem testamento ita scripserat: 'funerari me arbitrio uiri mei uolo et inferri mihi quaecumque sepulturae meae causa feram ex ornamentis lineas duas ex margaritis et uiriolas ex smaragdis': sed neque heredes neque maritus, cum humi corpus daret, ea ornamenta, quae corpori iussus erat adici, dederunt: quaesitum est, utrum ad eam, cui ornamenta uniuersa reliquerat, pertineant an ad heredes.
」彼女は同じ遺言書に次のように書いていた。 「私は夫の裁量によって葬儀が行われることを望み、また、私の埋葬のために、装飾品の中から私が身に付けていくことになるいかなるものも、すなわち真珠の二連の首飾りとエメラルドの腕輪が、私とともに葬られることを望む。 」しかし、相続人たちも夫も、遺体を地に葬る際に、遺体に添えるよう命じられていたそれらの装飾品を添えなかった。 これらは、彼女がすべての装飾品を遺した相手に帰属するのか、それとも相続人たちに帰属するのかが問われた。
respondit non ad heredes, sed ad legatariam pertinere.
相続人たちではなく、受遺者に帰属する、と回答した。

語釈・文法注

  1. 34.2.40.prquod habuisset — 間接話法の動詞 `respondit` に続く不定詞句 `deberi` の主語となるべき代名詞(`id` など)が省略され、関係代名詞 `quod` が導く節自体が主語として機能している。接続法過去完了 `habuisset` は、間接話法内の従属節であるために生じる接続法である。
  2. 34.2.40.1hoc amplius — 遺言や法文で多用される「これに加えて」「さらに追加して」を意味する慣用句。ここでは、前文または他の遺贈項目に加えて、新たに特定の遺贈(入浴用銀製品)を妻センプローニアに追加することを表す。
  3. 34.2.40.2inferri mihi quaecumque sepulturae meae causa feram ex ornamentis lineas duas ex margaritis et uiriolas ex smaragdis — 不定詞 `inferri`(受動態)の対格主語として、関係代名詞節 `quaecumque ... feram`(私が携えていくことになるいかなるものも)と、その具体的な同格語である `lineas`(首飾り)および `uiriolas`(腕輪)が置かれている。`inferri mihi` は「私とともに(埋葬地に)運ばれること、すなわち副葬されること」を意味する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §34.2.40.pr-34.2.40.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:34.2.40.pr-34.2.40.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。