[PAULUS libro secundo ad Uitellium. ] §34.2.32.prPediculis argenteis adiuncta sigilla aenea ceteraque omnia, quae ad eandem similitudinem redigi possunt, argento facto cedunt.
[パウルス、ウィテッリウスへの註解第二巻] 銀の台座に付けられた青銅の小像、およびこれと同様の類推に帰せられうる他のすべてのものは、加工された銀に付属する。
§34.2.32.1Auro facto adnumerantur gemmae anulis inclusae, quippe anulorum sunt, cymbia argentea crustis aureis illigata.
指輪にはめ込まれた宝石は、加工された金に算入される。 なぜならそれらは指輪の一部だからである。 また、金の薄板が張られた銀の浅坏も同様である。
margaritae, quae ita ornamentis muliebribus contextae sunt, ut in his aspectus auri potentior sit, auro facto adnumerantur.
女性用装身具に織り込まれていて、それらにおいて金の見栄えのほうが勝っているような真珠は、加工された金に算入される。
aurea emblemata, quae in lapidibus apsidibus argenteis essent et replumbari possent, deberi Gallus ait: sed Labeo improbat.
銀製のアーチ型台座の石にはめ込まれており、鉛で再固定できる金の浮き彫り細工について、ガルスは遺贈として引き渡されるべきであると言うが、ラベオはこれを認めない。
Tubero autem, quod testator auri numero habuisset, legatum deberi ait: alioquin aurata et inclusa uasa alterius materiae auri numero non habenda.
しかしトゥベロは、遺言者が金に分類していたものが遺贈として引き渡されるべきであると言い、そうでなければ、金メッキされたものや、他の素材ではめ込まれた容器は金に分類されるべきではないと言う。
§34.2.32.2Argento potorio uel escario legato in his, quae dubium est cuius generis sint, consuetudinem patris familias spectandam, non etiam in his, quae certum est eius generis non esse.
飲料用または食事用銀器が遺贈された場合、それらがどちらの部類に属するか疑わしいものについては、家父長の習慣が考慮されるべきであり、その部類に属さないことが確実であるものについては考慮されない。
§34.2.32.3Quidam primipilaris uxori suae argentum escarium legauerat: quaesitum est, cum pater familias in argento suo uasa habuerat, quibus et potabat et edebat, an legato haec quoque uasa continerentur.
ある筆頭百人隊長が、妻に食事用銀器を遺贈していた。 家父長が自分の銀器の中に、それを用いて飲み、かつ食べるための容器を有していたとき、これらの容器も遺贈に含まれるかが問われた。
Scaeuola respondit contineri.
スカエウォラは、含まれると回答した。
§34.2.32.4Idem, cum quaereretur de tali legato: 'hoc amplius filia mea dulcissima e medio sumito tibique habeto ornamentum omne meum muliebre cum auro et si qua alia muliebria apparuerint', cum testatrix negotiatrix fuerit, an non solum argentum, quod in domo uel intra horreum usibus eius fuit, legato cedit, sed etiam quod in basilica fuit muliebre: respondit, si testatrix habuit proprium argentum ad usum suum paratum, non uideri id legatum, quod negotiandi causa uenale proponi soleret, nisi de eo quoque sensisse is qui petat probet.
同じ人が、次のような遺贈について問われたとき――「さらに、私の最愛の娘は、遺産からあらかじめ受け取り、汝自身のために所有せよ。 金のついた私のすべての女性用装身具、およびその他もし女性用と思われるものがあればそれを」――、遺言を遺した女性が商人であった場合、家の中または倉庫の中で彼女の使用に供されていた銀器だけでなく、バシリカにあった女性用の銀器も遺贈に属するか。 回答:もし遺言者が自分自身の使用のために準備された固有の銀器を持っていたのであれば、商売のために売り物として展示されるのが常であったものは、遺贈されたとはみなされない。 ただし、請求する者が彼女がそれについても意図していたことを証明する場合はこの限りではない。
§34.2.32.5Neratius Proculum refert ita respondisse uasis electrinis legatis nihil interesse, quantum ea uasa, de quibus quaeritur, argenti aut electri habebant, sed utrum argentum electro an electrum argento cedat? id ex aspectu uasorum facilius intellegi posse: quod si in obscuro sit, inspiciendum est, in utro numero ea uasa is, qui testamentum fecit, habuerit.
ネラティウスは、プロクルスが次のように回答したと伝えている。 琥珀金製の容器が遺贈された場合、問題となっているそれらの容器が、銀または琥珀金をどれだけ含んでいたかは問題ではなく、銀が琥珀金に付属するのか、それとも琥珀金が銀に付属するのかが問題である、と。 それは容器の外観からより容易に理解され得る。 しかし、もしそれが不明瞭であるならば、遺言を作成した者がそれらの容器をどちらの分類に数えていたかが調査されなければならない。
§34.2.32.6Labeo testamento suo Neratiae uxori suae nominatim legauit 'uestem mundum muliebrem omnem ornamentaque muliebria omnia lanam linum purpuram uersicoloria facta infectaque omnia' et cetera.
ラベオは自身の遺言において、妻のネラティアに名指しで次のように遺贈した。 「すべての婦人服、すべての婦人用化粧用具、すべての婦人用装身具、羊毛、麻、紫、色とりどりのもの、加工されたものおよび未加工のすべてのもの」など。
sed non mutat substantiam rerum non necessaria uerborum multiplicatio, quia Labeo testamento lanam ac deinde uersicoloria scripsit, quasi desit lana tincta lana esse, detractoque uerbo 'uersicolorio' nihilo minus etiam uersicoloria debebuntur, si non appareat aliam defuncti uoluntatem fuisse.
しかし、言葉の不必要な反復は物の本質を変化させない。 なぜなら、ラベオが遺言において羊毛、そしてその後に色とりどりのものと書いたのは、あたかも染色された羊毛が羊毛であることを欠いているかのようであるが、「色とりどりの」という言葉を取り除いたとしても、被相続人の別の意図があったことが明らかでない限り、色とりどりのものも同様に引き渡されるべきだからである。
§34.2.32.7Titia mundum muliebrem Septiciae legauit: ea putabat sibi legata et ornamenta et monilia, in quibus gemmae et margaritae insunt, et anulos et uestem tam coloriam: quaesitum est, an haec omnia mundo continentur.
ティティアは、セプティシアに婦人用化粧用具を遺贈した。 彼女は、装身具や、宝石や真珠のはめ込まれた首飾り、指輪、および同様に色とりどりの衣服も自分に遺贈されたと考えていた。 これらすべてが化粧用具に含まれるかが問われた。
Scaeuola respondit ex his quae proponerentur dumtaxat argentum balneare mundo muliebri contineri.
スカエウォラは、提示されたものの中では、ただ入浴用銀器のみが婦人用化粧用具に含まれると回答した。
§34.2.32.8Item cum inaures, in quibus duae margaritae elenchi et smaragdi duo, legasset et postea elenchos eisdem detraxisset et quaereretur, an nihilo minus detractis elenchis inaures deberentur: respondit deberi, si maneant inaures, quamuis margarita eis detracta sint.
また、ある者が二つの洋梨形真珠と二つのエメラルドのついた耳飾りを遺贈し、その後にそれらから真珠を取り外した場合に、それらの真珠が取り外されたとしても、耳飾りはなお引き渡されるべきであるかが問われたとき、耳飾りが残っているならば、真珠がそれらから取り外されていたとしても、引き渡されるべきであると回答した。
§34.2.32.9De alio idem respondit, cum quaedam ornamentum mamillatum ex cylindris triginta quattuor et tympanis margaritis triginta quattuor legasset et postea quattuor ex cylindris, etiam sex de margaritis detraxisset.
別の例についても、ある女性が34個の円筒状の宝石と34個の鼓型真珠からなる乳房飾りのような装身具を遺贈し、その後に円筒状の宝石から4個、真珠から6個を取り外していた場合について、同様に回答した。