[MODESTINUS libro decimo responsorum. ] §34.1.4.prToîc τε ἀπελεγθέροις ταῖς τε ἀπελεγθέραις μου, οὓς ζώσα ἔν τε τῇ Διαθήκῃ ἔν τε τῷ κωδικίλλῳ ἠλεγθέρωσα ἢ ἐλευθερώσω, Δοθῆναι Βούλομαι τὰ ἐν Χίοις μου χωρία, ἐπὶ τῷ καὶ ὅσa ζώσης mου ἐλάμβανον στοιχεῖσθαι αὐτοῖς κιβαρίου καὶ βεστιαρίου ὀνόματι.
[モデスティヌス『答申集』第10巻] 「私が生存中に遺言書および遺言補足書において解放した、あるいは解放するであろう私の解放奴隷たち(男女)に、私のキオス島にある土地が与えられることを私は望む。 これは、私の生存中に彼らが受け取っていたのと同等のものが、食糧および衣類の名目で彼らに供給されるという前提においてである。
quaero, quam habeant significationem, utrum ut ex praediis alimenta ipsi capiant an uero ut praeter praedia et cibaria et uestiaria ab herede percipiant? et utrum proprietas an usus fructus relictus est? et si proprietas relicta sit, aliquid tamen superfluum inueniatur in reditibus, quam est in quantitate cibariorum et uestiariorum, an ad heredem patronae pertinet? et si mortui aliqui ex libertis sint, an pars eorum ad fideicommissarios superstites pertinet? et an die cedente fideicommissi morientium libertorum portiones ad heredes eorum an testatoris decurrant? Modestinus respondit: uidentur mihi ipsa praedia esse libertis relicta, ut pleno dominio haec habeant et non per solum usum fructum et ideo et si quid superfluum in reditibus quam in cibariis erit, hoc ad libertos pertineat.
」私は問う。 これらはどのような意味を有するのか。 彼ら自身が土地から直接扶養料を得るべきであるという意味か、それとも、土地に加えて、食糧と衣類をも相続人から受け取るべきであるという意味か。 また、遺贈されたのは所有権なのか、それとも使用収益権なのか。 そして、もし所有権が遺贈されたとして、土地の収益に、食糧および衣類の量を上回る余剰が見出される場合、それは女保護者の相続人に帰属するのか。 また、もし解放奴隷のうちの何人かが死亡した場合、彼らの持分は生存している他の被遺言信託者に帰属するのか。 また、遺言信託の権利発生日において、死亡しつつある解放奴隷たちの持分は、彼ら自身の相続人に帰属するのか、それとも遺言者の相続人に帰属するのか。 モデスティヌスは答えた。 「私には、土地それ自体が解放奴隷たちに遺贈されたものと思われる。 したがって、彼らはこれらを完全な所有権によって保有し、単なる使用収益権によって保有するのではない。 それゆえ、もし収益の中に食糧(の額)を超える余剰があるとしても、これは解放奴隷たちに帰属する。
sed et si decesserit fideicommissarius ante diem fideicommissi cedentem, pars eius ad ceteros fideicommissarios pertinet: post diem autem cedentem si qui mortui sint, ad suos heredes haec transmittent.
しかしまた、もし被遺言信託者が遺言信託の権利発生日より前に死亡したならば、その者の持分は他の被遺言信託者たちに帰属する。 しかし、権利発生日の後に死亡した者がいるならば、彼らはこれを自身の相続人に伝達する。
§34.1.4.1Lucius Titius testamento suo libertis libertabusque cibaria et uestiaria a liberis suis eisdemque heredibus praestari iussit nulla condicione addita: quaero, an, si sine patroni liberis idem liberti agant, cibaria et uestiaria accipere possint.
」ルキウス・ティティウスは、その遺言において、自らの子らであり、かつ相続人である者たちによって、解放奴隷たちに食糧と衣類が支払われるよう、いかなる条件も付すことなく命じた。 私は問う、もし同じ解放奴隷たちがパトローヌスの子らなしで暮らす場合であっても、彼らは食糧と衣類を受け取ることができるか。
Modestinus respondit nihil proponi, propter quod petitio eorum, quae testamento pure legata sunt, non competat.
モデスティヌスは答えた。 「無条件で遺贈されたものの請求権が認められないとするような理由は、何も示されていない。 」