Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §33.7.15.pr-33.7.15.2

装備された店舗や家屋の遺贈に含まれる人的物的範囲

5075 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ポンポニウスは、店舗や家屋、土地の遺贈において「装備された」という文言が具体的にどのような人的・物的要素を含むかについて、セルウィウスの学説を交えて論じている。

[POMPONIUS libro sexto ad Sabinum. ] §33.7.15.prSi ita testamento scriptum sit: 'quae tabernarum exercendarum instruendarum pistrini cauponae causa facta parataque sunt, do lego', his uerbis Seruius respondit et caballos, qui in pistrinis essent, et pistores, et in cauponio institores et focariam, mercesque, quae in his tabernis essent, legatas uideri.
[ポンポニウス『サビヌス註釈』第6巻] もし遺言に「店舗(パン焼き場や居酒屋)を経営し装備する目的で作られ、準備されたものを、私は遺贈する」と書かれていた場合、セルウィウスは、これらの言葉によって、パン焼き場にいる馬、パン職人、居酒屋の管理人、調理女、およびこれらの店舗にある商品が遺贈されたとみなされる、と回答した。
§33.7.15.1Domo instructa responsum est suppellectilem legatam, non etiam uina, quia domus uinis instructa intellegi non potest.
「装備された家」が遺贈された場合、家具調度品は遺贈されたが、ワインまでもではないと回答された。 なぜなら、家がワインによって装備されているとは理解され得ないからである。
§33.7.15.2Mulier uillae custos perpetua fundo qui cum instrumento legatus esset aut instructo continebitur, sicuti saltuarius: par enim ratio est: nam desiderant tam uillae quam agri custodiam, illic, ne quid uicini aut agri aut fructuum occupent, hic, ne quid ceterarum rerum quae in uilla continentur: uilla autem sine ulla dubitatione pars fundi habetur.
ヴィラの常任の守衛である女性は、備品付きで、あるいは装備されて遺贈された土地に含まれるであろう。 それは森の番人と同様である。 なぜなら理由は同じだからである。 すなわち、彼らはヴィラと土地の双方の番を必要とするからであり、あちらにおいては、隣人が土地や果実のいずれをも奪うことのないようにするためであり、こちらにおいては、ヴィラに含まれるその他の物品が奪われることのないようにするためである。 なお、ヴィラは疑いなく土地の一部とみなされる。

語釈・文法注

  1. §33.7.15.prtabernarum exercendarum instruendarum pistrini cauponae causa — causa は後置される前置詞的に働き、前置する属格の名詞句を支配する。ここでは tabernarum(動形容詞 exercendarum および instruendarum により修飾されている)と、属格の pistrini、cauponae がすべて causa にかかっており、「店舗(すなわちパン焼き場、居酒屋)を経営し、装備する目的のために」という意味をなす。
  2. §33.7.15.1Domo instructa — 独立奪格(ablative absolute)。遺言において「装備された家(domus instructa)」が遺贈の対象となった場合を指す省略表現。legata(遺贈された)などの分詞が省略されていると解釈される。
  3. §33.7.15.2illic, ne ... hic, ne — 対比を示す指示副詞 illic(あちらで)と hic(こちらで)は、それぞれ直前の agri(土地)と uillae(ヴィラ)を指す。illic(土地)は森の番人(saltuarius)が、hic(ヴィラ)は女性守衛(mulier custos)が守る対象に対応している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §33.7.15.pr-33.7.15.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:33.7.15.pr-33.7.15.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。