Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §33.2.35.pr

期限付使用収益権の終了と後続の遺贈の帰属時期

4987 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

妻に5年間の別荘の使用収益権を遺贈し、その後解放自由人に土地を与えるとした遺言において、妻が5年以内に死亡した場合の所有権の帰属時期が、遺贈された5年の満了後であると決定される。

[IDEM libro uicesimo secundo digestorum. ]
[同著者『学説彙纂』第22巻より] [遺言者は]妻に、自身の死の日から5年間、別荘の使用収益権を遺贈し、その後、以下の言葉を付け加えた。
§33.2.35.prUxori usum fructum uillae legauit in quinquennium a die mortis suae, deinde haec uerba adiecit: 'et peracto quinquennio, cum eius usus fructus esse desierit, tunc eum fundum illi et illi libertis dari uolo'.
「そして、5年が経過し、彼女の使用収益権が存続しなくなったとき、そのとき、その土地が誰それの解放自由人たちに与えられることを私は望む。
quaesitum est, cum uxor intra quinquennium decesserit, an libertis proprietatis petitio iam an uero impleto quinquennio competat, quia 'peracto quinquennio' testator proprietatem legauerat.
」妻が5年以内に死亡した場合、遺言者が「5年経過後に」所有権を遺贈していたため、解放自由人たちに所有権の請求権が直ちに生じるのか、それとも実に5年が満了したときに生じるのか、が問われた。
respondit post completum quinquennium fundum ad libertos pertinere.
回答は、5年の満了後に土地が解放自由人たちに帰属する、というものであった。

語釈・文法注

  1. §33.2.35.prcum eius usus fructus esse desierit — 接続詞 cum は時を示す。「〜のとき」。属格代名詞 eius は前文の uxoris を指す。動詞 esse はここでは「存在する、存続する」の意味で使われており、desierit(desinere 「止む」の未来完了/接続法完了)の補語として不定詞で機能している。
  2. §33.2.35.pran libertis proprietatis petitio iam an uero impleto quinquennio competat — 間接疑問節を導く an ... an uero ...(〜か、それとも実に〜か)の二重疑問文構造。与格 libertis は動詞 competat(「〜に帰属する、〜に生じる」)に係る利益の与格であり、主語は proprietatis petitio(「所有権の請求(権)」)である。impleto quinquennio は独立奪格。
  3. §33.2.35.prpost completum quinquennium — 前置詞 post が完了分詞 completum と名詞 quinquennium を伴い、「5年が完了した後に」という名詞的動作を意味する(いわゆる ab urbe condita 構文)。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §33.2.35.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:33.2.35.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。