Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §33.1.15.pr

期限前給付による信託遺贈義務の免責要件

4942 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ヤウォレヌスは、期限付き信託遺贈について、相続人が期限前に給付を行った場合の免責の成否を論じ、期限設定が受取人の保護目的であれば免責されず、相続人の利益のためであれば免責されると判断する。

[UALENS libro septimo fideicommissorum. ] §33.1.15.prIauolenus eum, qui rogatus post decem annos restituere pecuniam ante diem restituerat, respondit, si propter capientis personam, quod rem familiarem tueri non posset, in diem fideicommissum relictum probetur et perdituro ei id heres ante diem restituisset, nullo modo liberatum esse: quod si tempus heredis causa prorogatum esset, ut commodum medii temporis ipse sentiret, liberatum eum intellegi: nam et plus eum praestitisse quam debuisset.
[ワレンス、信託遺贈論第七巻] ヤウォレヌスは、10年後に金銭を交付するよう求められていたのに、期日前に交付した者について、次のように回答した。 もし、受取人が家産を守ることができないというその人物の事情のために、信託遺贈が期限付きで残されたことが証明され、かつ、それを浪費してしまうであろう彼に対して相続人が期日前に交付してしまったのであれば、決して免責されない。 しかし、もし期限が相続人のために、彼自身が中間期の利益を享受できるようにと延ばされていたのであれば、彼は免責されたと解される。 なぜなら、彼は支払うべきであった以上のものを給付したからである。

語釈・文法注

  1. §33.1.15.prIauolenus eum, qui rogatus post decem annos restituere pecuniam ante diem restituerat, respondit — 主節の動詞は respondit であり、eum は先行詞として qui 節による修飾を受けつつ、間接話法における対格不定詞句(liberatum esse および liberatum eum intellegi)の意味上の主語として機能している。文全体の構造は「eum ...(このような者)について、ヤウォレヌスは[ liberatum esse / liberatum eum intellegi と]答えた」となる。
  2. §33.1.15.prperdituro ei id heres ante diem restituisset — perdituro は perdere(浪費する、失う)の未来能動分詞与格で、ei(受取人)を修飾している。「(相続人から金銭を期日前に受け取れば)それを浪費してしまうであろう受取人に対して」という蓋然性を表す形容詞的用法である。
  3. §33.1.15.prquod si tempus heredis causa prorogatum esset — quod si は、前文の「受取人の利益(保護)のために期限が設けられていた場合」に対する対比として、「しかしもし(相続人の利益のために期限が延ばされていたのであれば)」という反対の条件を導入する接続詞的表現である。heredis causa は原因・目的を表す属格を伴う前置詞的用法(「相続人のために」)。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §33.1.15.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:33.1.15.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。