Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §33.1.12.pr

所領間の収取物給付遺贈と受遺者死亡による消滅

4939 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

特定の所領から別の所領への葦と柳の給付の遺贈が、受遺者の死亡により消滅するかという問いに対し、パウルスはこれが地役権の設定ではなく毎年の遺託遺贈であり、受遺者の死亡により終了すると回答している。

[IDEM libro tertio decimo responsorum. ]
[同上、答弁集第十三巻] ガイウス・セイウスは、異なる村にある複数の所領をマエウィアとセイアに遺贈し、次のように規定した。
§33.1.12.prGaius Seius praedia diuersis pagis Maeuiae et Seiae legauit et ita cauit: 'praestari autem uolo ex praediis Potitianis praediis Lutatianis annua harundinis milia trecena et salicis mundae annua librarum singula milia': quaero, an id legatum defuncta legataria exstinctum sit.
「しかし、私は、ポティティウス所領からルタティウス所領に対し、毎年三十万束の葦と、毎年千ポンドの精選された柳が給付されることを望む。 」私は、受遺者が死亡したことによって、その遺贈が消滅したかどうかを尋ねる。
Paulus respondit seruitutem iure constitutam non uideri neque in personam neque in rem: sed fideicommissi petitionem competisse ei, cui praedia Lutatiana legata sunt, et ideo, cum annua legata fuerint, mortua legataria finitum legatum uideri.
パウルスは次のように答えた。 法的に設定された地役権は、対人的にも対物の地役権としても存在したとは認められない。 しかし、遺託による請求権はルタティウス所領を遺贈された者に属していたのであり、それゆえに、それらは毎年の遺贈であったことから、受遺者の死亡によってその遺贈は終了したものとみなされる。

語釈・文法注

  1. §33.1.12.prpraestari autem uolo ... annua harundinis milia trecena — 願望を表す動詞 uolo の補語として受動不定詞 praestari が使われており、annua harundinis milia trecena がその対格主語となる対格不定詞(対格+不定詞)構文を形成している。praediis Lutatianis は与格であり、「ルタティウス所領に対して」という給付の相手方を示す。
  2. §33.1.12.prdefuncta legataria / mortua legataria — 名詞 legataria(女性受遺者)の奪格と、動詞 defungi および mori の完了分詞奪格(defuncta / mortua)による絶対奪格(独立奪格)。ここでは「受遺者が死亡したことによって」という原因または時を表す。
  3. §33.1.12.prseruitutem iure constitutam non uideri — 主動詞 respondit に続く間接話法における対格不定詞構文。seruitutem (iure constitutam) が対格主語、uideri(〜とみなされる、思われる)が不定詞である。neque in personam neque in rem は「対人的(人役権)にも対物的(地役権)にも」を意味し、非妥当性を二重に否定している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §33.1.12.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:33.1.12.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。