[SCAEUOLA libro tertio responsorum.
[スカエウォラ『答申集』第3巻より。
] §32.0.93.prLucius Titius testamento suo cauit, ne ullo modo praedium suburbanum aut domum heres alienaret: filia eius heres scripta heredem reliquit filiam suam, quae easdem res diu possedit et decedens extraneos heredes instituit: quaesitum est, an praedia pertinerent ad Iuliam, quae Lucium Titium testatorem patruum maiorem habuit.
] ルキウス・ティティウスは遺言の中で、相続人がいかなる方法によっても郊外の土地または家を処分してはならないと規定した。 相続人に指定された彼の娘は、自身の娘を相続人として残し、この娘は同じ財産を長く占有し、死亡するに際して部外者を相続人に指定した。 土地が、ルキウス・ティティウスを大伯父とするユリアに帰属するかが問われた。
respondit nihil proponi contra uoluntatem defuncti factum, quo minus ad heredem pertinerent, cum hoc nudum praeceptum est.
答申した、これが単なる訓示である以上、それらが相続人に帰属することを妨げるような、故人の意思に反してなされた行為は何も提示されていない、と。
§32.0.93.1Semproniae 'mulieri meae reddi iubeo ab heredibus meis centum aureos, quos mutuos acceperam'.
「私の妻センプローニアに、私が借財として受け取っていた100アウレウスを、私の相続人たちから返還することを命ずる。
quaesitum est, si hanc pecuniam ut debitam Sempronia petens uicta sit, an fideicommissum peti possit.
」センプローニアがこの金を債務として請求して敗訴した場合、信託遺贈に基づいて請求できるかが問われた。
respondit secundum ea quae proponerentur posse ex causa fideicommissi peti, quod apparuisset non fuisse ex alia causa debitum.
答申した、提示された事実によれば、それが他の原因に基づいて債務となっていたわけではないことが明らかになったのであるから、信託遺贈の原因に基づいて請求することができる、と。
§32.0.93.2Quidam praedia legauit libertis adiectis his uerbis: 'uti a me possessa sunt et quaecumque ibi erunt, cum moriar': quaesitum est, an mancipia, quae in his praediis morata in diem mortis patris familias fuerunt operis rustici causa uel alterius officii, ceteraeque res, quae ibi fuerunt, ad legatarios pertineant.
ある者が、次の言葉を添えて、解放自由人たちに土地を遺贈した。 「私がそれらを占有していたとおりに、かつ、私が死ぬときにそこに存在するであろうすべてのものと共に。 」家父長の死亡の日まで、農作業またはその他の任務のためにこれらの土地に留まっていた奴隷たち、およびそこに存在したその他の物品が、受遺者たちに帰属するかが問われた。
respondit pertinere.
答申した、帰属する、と。
§32.0.93.3Quaesitum est, an, quod heredes fratribus rogati essent restituere, etiam ad sorores pertineret.
相続人たちが「兄弟たち」に返還するように求められていたものが、姉妹たちにも帰属するかが問われた。
respondit pertinere, nisi aliud sensisse testatorem probetur.
答申した、帰属する、ただし遺言者が別の意図を抱いていたことが証明される場合はこの限りではない、と。
§32.0.93.4Collegio fabrorum fundum cum siluis, quae ei cedere solent, uti optimus maximusque esset, legauit.
ある者は、職人組合に、それに随伴するのが常である森林を伴う土地を、それが最良かつ最大の状態であるように遺贈した。
quaero, an ea quoque, quae in diem mortis ibi fuissent, id est faenum pabulum palea, item machina, uasa uinaria, id est cuppae et dolia, quae in cella defixa sunt, item granaria legata essent.
死亡の日までそこに存在したであろうもの、すなわち干し草、飼料、わら、同様に機械、ワイン用容器、すなわち貯蔵室に固定されている樽や甕、同じく穀物倉もまた遺贈されたものであるかを、私は尋ねる。
respondit non recte peti, quod legatum non esset.
答申した、それらは遺贈されたものではないため、請求することは正当ではない、と。
§32.0.93.5Ex parte dimidia heredi instituto per praeceptionem fundum legauit et ab eo ita petit: 'peto, uti uelis coheredem tibi recipere in fundo Iuliano meo, quem amplius te recipere iussi, Clodium Uerum nepotem meum, cognatum tuum'.
2分の1の相続分について指定された相続人に、先取り遺贈によって土地を遺贈し、彼に対して次のように求めた。 「私は、私があなたにさらに受け取るように命じた私のユリアヌス土地において、私の孫であり、あなたの親族であるクローディウス・ウェールスを、あなたへの共同受取人として迎え入れてくれるよう望む。
quaero, an pars fundi ex causa fideicommissi nepoti deberetur.
」土地の一部が信託遺贈の原因に基づいて孫に義務づけられているかを、私は尋ねる。
respondit deberi.
答申した、義務づけられている、と。