Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §32.0.45.pr

妻のために用意された物品の遺贈範囲

4869 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ウルピアーヌスは、「妻のために用意されたもの」という遺贈の範囲について論じ、結婚の前後や家父の元々の使用に関わらず、妻への専用の割り当てがあればこれに含まれるというサビヌスの見解を引用する。

[ULPIANUS libro uicesimo secundo ad Sabinum.
[ウルピアーヌス、サビヌス註釈第22巻より。
] §32.0.45.prHoc legatum 'uxoris causa parata' generale est et continet tam uestem quam argentum aurum ornamenta ceteraque, quae uxoris gratia parantur.
] 「妻のために用意されたもの」というこの遺贈は、一般的なものであり、衣服だけでなく、銀器、金、装飾品、その他、妻のために用意されるものを包含する。
sed quae uideantur uxoris causa parari? Sabinus libris ad Uitellium ita scripsit: quod in usu frequentissime uersatur, ut in legatis uxoris adiciatur 'quod eius causa parata sint', hanc interpretationem optinuit, quod magis uxoris causa quam communis promiscuique usus causa paratum foret.
しかし、何が妻のために用意されたとみなされるべきだろうか。 サビヌスはウィテッリウスへの註釈書において次のように書いている。 妻への遺贈において「彼女のために用意されたもの」と付加されることが極めて頻繁に行われているが、これに関しては、共同の雑多な使用のためというよりは、むしろ特に妻のために用意されたものであるという解釈が定着している。
neque interesse uisum est, ante ductam uxorem id pater familias parauisset an postea an etiam ex his rebus quibus ipse uti soleret uxori aliquid adsignauisset, dum id mulieris usibus proprie adtributum esset.
そして、家父がそれを妻を娶る前に用意したか、あるいはその後に用意したか、あるいは自分自身が使用するのを常としていた物の中から何かを妻に割り当てたかということは、それがその女性の使用のために専用に割り当てられている限り、問題ではないと考えられた。

語釈・文法注

  1. §32.0.45.prquod in usu... hanc interpretationem optinuit, quod... — 最初の quod は「〜という事実に関して言えば」という前提・状況を導く事実の quod(または因果の quod)。2番目の quod(quod magis...)は指示代名詞 hanc を伴う interpretationem と同格の名詞節を導き、定着した解釈(interpretationem)の具体的な内容を説明している。
  2. §32.0.45.prante ductam uxorem — 前置詞 ante の後に名詞 uxorem と完了受動分詞 ductam が置かれ、「妻が娶られる(家に連れてこられる)前に」、すなわち「妻と結婚する前に」という名詞的行為を表す。いわゆる ab urbe condita 構文の典型例である(ducere uxorem は「妻を娶る、結婚する」の意)。
  3. §32.0.45.prdum id mulieris usibus proprie adtributum esset — 接続詞 dum が接続法(esset)を伴って制限・条件を表す(「〜である限りは」、「〜という条件で」)。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §32.0.45.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:32.0.45.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。