[ULPIANUS libro primo fideicommissorum. ] §32.0.3.prSi mulier dotem stipulata fuerit et accepto tulit marito in hoc dotem, ut fideicommissum det, dicendum est fideicommissum deberi: percepisse enim aliquid a muliere uidetur.
[ウルピアヌス『信託遺贈論』第1巻] もし妻が持参金を問答契約で約束しており、信託遺贈を与えるという目的で、夫に対してこの持参金について受領言明をなしたならば、信託遺贈は義務づけられると言うべきである。 なぜなら、夫は妻から何らかの利益を受け取ったと見なされるからである。
haec ita, si mortis causa donatura mulier marito fecit acceptum.
このことは、妻が死因贈与を行う意図で夫に対して受領言明をした場合にその通りである。
sed et si mortis causa auxerit marito dotem uel in matrimonium eius mortis causa redierit, potest dici fideicommissum ab eo deberi.
しかしまた、死因によって夫に対する持参金を増額した場合、あるいは死因によって夫との婚姻関係に戻った場合にも、夫によって信託遺贈が義務づけられると言うことができる。
§32.0.3.1Iulianus scribit, si seruus mihi legatus sit eumque manumittere rogatus sim, fideicommissum a me relinqui non posse, scilicet si pure roget: nam si sub condicione uel in diem, propter fructum medii temporis posse me obligari nec Iulianus dubitaret.
ユリアヌスは書いている。 もし奴隷が私に遺贈され、私がその奴隷を解放するように求められた場合、私から信託遺贈を残すことはできない、もちろん、無条件で求められた場合である。 なぜなら、もし条件付き、あるいは期限付きであるならば、中間期の収益のゆえに、私が義務を負いうることを、ユリアヌスも疑わないからである。
§32.0.3.2Si rem quis debeat ex stipulatu ei cui rem legauerit, fidei committere eius non poterit, licet ex legato commodum sentire uideatur, quod dominium nanciscitur statim nec exspectat ex stipulatu actionem: fortassis quis dicat et sumptum litis, quem sustineret, si ex stipulatione litigaret, eum lucrari.
もしある人が、ある物を問答契約に基づいて別の人に債務として負っており、その人に同じ物を遺贈した場合、たとえ遺贈によって、その者が直ちに所有権を獲得し、問答契約に基づく訴えを待たないという利益を受けていると見なされるとしても、その者の信託に委ねることはできない。 あるいは、問答契約に基づいて訴訟をした場合に負担したであろう訴訟費用をその者が得たと誰かが言うかもしれない。
sed nequaquam dicendum est huius fidei committi posse.
しかし、この者の信託に委ねることができるとは決して言うべきではない。
§32.0.3.3Sed si habenti tibi proprietatem usum fructum mortis causa cessero, potest dici fideicommittere me posse.
しかし、もし君が所有権を有しているところに、私が君に対して使用収益権を死因譲渡したならば、私は君に信託遺贈を課すことができると言うことができる。
nec quemquam moueat, quod usus fructus solet morte exstingui: nam medii potius temporis, quo uiuat qui donauit, commodum cogitemus.
使用収益権が通常は死によって消滅するものであるということに、誰も惑わされるべきではない。 なぜなら、むしろ贈与者が生存している中間期の利益を我々は考慮すべきだからである。
§32.0.3.4Si autem pignus debitoris liberauero mortis causa et eius fidei commissero, non potest ualere fideicommissum.
しかし、もし私が死因によって債務者の質権を免除し、彼の信託に委ねたならば、その信託遺贈は効力を持つことができない。