[SCAEUOLA libro tertio responsorum.
[スカエウォラ、答弁録第3巻より。
] §31.0.88.prLucius Titius testamento ita cauit: 'si quid cuique liberorum meorum dedi aut donaui aut in usum concessi aut sibi adquisiit aut ei ab aliquo datum aut relictum est, id sibi praecipiat sumat habeat'.
] ルキウス・ティティウスは遺言の中で次のように規定した。 「私の子供たちの各々に私が与え、もしくは贈与し、もしくは使用に供した物、あるいは彼ら自身が取得した物、あるいは誰かから彼らに与えられもしくは遺贈された物、それを彼ら自身のために予備的に取得し、受け取り、保有せよ。
filii nomine kalendarium fecerat.
」彼は息子の名義で貸付帳を作成していた。
postea sententia dicta est et placuit id, quod sub nomine ipsius filii in kalendario remanserat, ei deberi, non etiam id, quod exactum in rationes suas pater conuertisset.
その後、判決が下され、その息子の名義のもとに貸付帳に残っていたものは彼に支払われるべきであるが、父親が取り立てて自らの勘定に組み入れたものは支払われるべきではないとされた。
quaero, si id, quod exegisset pater ex nominibus filii ante testamentum factum, iterum post testamentum factum in nomen filii conuertisset, an ad filium secundum sententiam pertineret.
私は尋ねる。 父親が遺言作成前に息子の債権から取り立てていたものを、遺言作成後に再び息子の名義に振り戻した場合、それが判決に従って息子に帰属することになるかどうか。
respondi id, quod ex eadem causa exactum in eandem causam redisset, deberi.
私は、同じ原因から取り立てられ、同じ原因へと戻されたものは、支払われるべきであると答えた。
§31.0.88.1'A te peto, Titi, fideique tuae committo, uti curam condendi corporis mei suscipias, et pro hoc tot aureos e medio praecipito'.
「ティティウスよ、私はあなたに求め、あなたの信託に委ねる。 私の遺体を埋葬する配慮を引き受け、このために遺産の中からこれこれの額の金貨を予備的に取得せよ。
quaero, an, si Lucius Titius minus quam decem aureos erogauerit, reliqua summa heredibus proficiat.
」私は尋ねる。 もしルキウス・ティティウスが10金貨未満しか支出しなかった場合、残りの金額は相続人たちの利益になるかどうか。
respondi secundum ea quae proponerentur heredum commodo proficere.
私は、提示された状況によれば、相続人たちの利益になると答えた。
§31.0.88.2Quae marito heres exstiterat, ita testamento cauit: 'Maeui et Semproni filii dulcissimi, praecipitote omne, quidquid ex hereditato bonisue Titii domini mei, patris nestri ad me peruenit mortis eius tempore, ita tamen, ut omne onus eiusdem hereditatis tam in praeteritum quam in futurum, nec non etiam si quid post mortem Titii domini mei, adgnoscatis'.
夫の相続人となった女性が、遺言の中で次のように規定した。 「最愛の息子たち、マエウィウスとセンプロニウスよ、私の主人でありあなた方の父親であるティティウスの相続財産または遺産から、彼の死亡の時に私に届いたすべてのものを、予備的に取得せよ。 ただし、同相続財産のすべての負担を、過去および将来の双方にわたり、また私の主人ティティウスの死後に生じたものも含めて、あなた方が引き受けることを条件とする。
quaero, an si quid soluisset post mortem mariti, cum ipsa fructus cepisset dedisset, ad onus eorum pertineret.
」私は尋ねる。 彼女自身が収益を取得し、支出していた中で、夫の死後に彼女が何らかの債務を弁済していた場合、それが彼らの負担に帰属する(彼らが埋め合わせるべきである)かどうか。
respondi secundum ea quae proponerentur ea dumtaxat onera legatariis imposuisse, quae superessent.
私は、提示された状況によれば、彼女は受遺者たちに、残存している負担のみを課したと答えた。
§31.0.88.3Quisquis 'mihi heres heredesue erunt, hoc amplius Lucius Eutychus, quam quod eum heredem institui, e media hereditate sumito sibique habeto una cum Pamphilo, quem liberum esse iubeo, instrumentum tabernae ferrariae, ita ut negotium exerceatis'.
「私の相続人となる者は誰であれ、ルキウス・エウテュクスが、私が彼を相続人に指定した分に加えて、遺産の中から、私が解放を命じるパンピルスとともに、鉄工所の備品を、あなた方がその事業を営むように余分に受け取り、自らのために保有せよ。
Lucius Eutychus uiua testatrice decessit, pars hereditatis eius ad coheredem pertinuit: quaero, an Pamphilus eodem testamento manumissus ad petitionem partis instrumenti admitti possit, licet taberna, ut uoluit testatrix, exerceri non possit.
」ルキウス・エウテュクスは遺言女の生存中に死亡し、彼の相続分は共同相続人に帰属した。 私は尋ねる。 遺言女が望んだように店を営むことができなくなったとしても、同じ遺言によって解放されたパンピルスは、備品の一部の請求を認められ得るかどうか。
respondi admitti.
私は、認められると答えた。
§31.0.88.4Sempronia substituta heredi instituto legata accepit, si heres non esset: mouit contra institutum actionem, quod dolo eius factum esse dicebat, quo minus testatrix uolens primo loco scribere eam heredem testamentum mutaret, nec optinuit: quaero, an legati persecutionem saluam haberet, respondi secundum ea quae proponerentur saluam habere.
センプロニアは、指定相続人の予備相続人に指定されており、もし彼が相続人にならない場合には遺贈を受け取ることになっていた。 彼女は指定相続人に対して、遺言女が彼女を第一順位で相続人に指定しようと望んでいたのに、彼の詐術によって遺言が変更されるのが妨げられたと主張して訴訟を起こしたが、勝訴しなかった。 私は尋ねる。 彼女は遺贈を請求する権利を失わずに保持しているかどうか。 私は、提示された状況によれば、保持していると答えた。
§31.0.88.5Testator legata ante quinquennium uetuit peti praestarique, sed heres quaedam sua sponte ante quinquennium soluit: quaesitum est, an eius, quod ante diem exsistentem solutum est, repraesentationem in reliqua solutione legati reputare possit.
遺言者は、遺贈を5年間は請求し給付することを禁止したが、相続人は自発的に5年が経過する前に一部を支払った。 期限が到来する前に支払われたものについて、遺贈の残額の支払いにおいてその前払い分を考慮に入れることができるかどうかが問われた。
respondi non propterea minus relictum deberi, quod aliquid ante diem sit solutum.
私は、期限前に何かが支払われたからといって、それによって遺贈されたものの残額が減じて義務づけられることはないと答えた。