Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §31.0.86.pr-31.0.86.1

家屋内の物の除外と分割賃貸された土地の遺贈

4815 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

遺産の一部除外に関する遺言解釈(「家の中の物」に債権が含まれるか)と、別々に賃貸されていた一塊の土地の遺贈範囲に関するパウルスの見解。

[IDEM libro tertio decimo responsorum.
[同人、答弁録第13巻より。
] §31.0.86.pr'Gaius Seius pronepos meus heres mihi esto ex semisse bonorum meorum excepta domu mea et paterna, in quibus habito, cum omnibus quae ibi sunt: quae omnia scias ad portionem hereditatis, quam tibi dedi, non pertinere'.
] 「私の曾孫ガイウス・セイウスは、私の財産の半分について、私が居住している私の家および父方の家(それらの中にあるすべてのものも含めて)を除外して、私の相続人たるべし。 これらすべては、私が君に与えた相続分の分け前には属さないことを知れ。
quaero, cum sit in his domibus argentum nomina debitorum supellex mancipia, an haec omnia, quae illic inueniuntur, ad alios heredes institutos debeant pertinere.
」私は尋ねる。 これらの家の中に、銀器、債務者の名簿(債権)、家具、奴隷がある場合、そこに発見されるこれらすべてが、指定された他の相続人たちに属するべきであるかどうか。
Paulus respondi nomina debitorum non contineri, sed omnium esse communia, in ceteris uero nullum pronepoti locum esse.
パウルスは答えた。 債務者の名簿は含まれず、すべての者の共有となるが、その他のものについては、曾孫には何の分け前もない。
§31.0.86.1Titius cum fratris filio fundos et urbana praedia legaret, in his et fundum Seianum legauit, quem ipse pater familias quoad uiueret uno quidem nomine uniuersum habuit, sed quo facilius conductorem inueniret, per duas partes locabat, ita ut ex qualitate loci superiorem partem Scianum superiorem, inferiorem autem partem Seianum inferiorem appellaret.
ティティウスが兄弟の息子に土地と都市の不動産を遺贈した際、その中にセイウス土地をも遺贈したが、この土地を家父長自身は生きている間、一つの名称で一体のものとして所有していたものの、借主をより容易に見つけるために、2つの部分に分けて賃貸しており、土地の性質に応じて、上の部分を「上のセイウスの地」、下の部分を「下のセイウスの地」と呼んでいた。
quaero, an is fundus totus ad fratris filium pertineat.
私は尋ねる。 その土地全体が兄弟の息子に属するのかどうか。
Paulus respondit, si testator fundum Seianum uno nomine uniuersum possedit, quamuis eundem diuisis partibus locauerat, uniuersum eum ex causa fideicommissi praestari oportere, nisi si heres, de qua parte testator senserit, euidenter probauerit.
パウルスは答えた。 もし遺言者がセイウス土地を一つの名称で一体のものとして占有していたなら、たとえそれを分割された部分として賃貸していたとしても、信託遺贈に基づき、その全体が提供されなければならない。 ただし、遺言者がどの部分を意図していたのかについて、相続人が明白に証明した場合はこの限りではない。

語釈・文法注

  1. 31.0.86.prrespondi — 写本における `respondit`(答えた)の異綴り、または筆写ミス。パウルスの公式な答弁文であることを示す三人称単数完了形として理解される。
  2. 31.0.86.prexcepta domu mea et paterna — 奪格独立句。`domu` は第4変化名詞 `domus`(家、女性名詞)の単数奪格形。`excepta` は女性単数奪格の完了分詞で、直近の `domu` に性・数・格が一致している。
  3. 31.0.86.prnomina debitorum — 直訳すると「債務者の名前」であるが、ローマ法においては債権を表す帳簿上の記録(「帳簿上の債権」または単に「債権」)を意味する専門用語である。
  4. 31.0.86.1de qua parte testator senserit — 間接疑問節。接続法完了 `senserit`(`sentio` の三人称単数)が用いられ、「遺言者がどの部分を意図していたか」を表す。この節は主節の `probauerit`(もし証明したならば)にかかる。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §31.0.86.pr-31.0.86.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:31.0.86.pr-31.0.86.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。