[IDEM libro quarto ad legem Iuliam et Papiam. ] §31.0.53.prCum ab uno herede mulieri pro dote compensandi animo legatum esset eaque dotem suam ferre quam legatum maluit, utrum in omnes heredes, an in eum solum, a quo legatum est, actio ei de dote dari debeat, quaeritur.
[IDEM libro quarto ad legem Iuliam et Papiam.] 持参金を補償する意図で、一人の相続人から妻に遺贈がなされたが、彼女が遺贈よりも自分の持参金を受け取ることを好んだとき、持参金に関する訴えが、すべての相続人に対して与えられるべきか、それとも、遺贈をなした者に対してのみ与えられるべきかが問われている。
Iulianus in eum primum, a quo legatum sit, actionem dandam putat: nam cum aut suo iure aut iudicio mariti contenta esse debeat, aequum esse eum, a quo ei maritus aliquid pro dote legauerat, usque ad quantitatem legati onus huius aeris alieni sustinere reliqua parte dotis ab heredibus ei praestanda.
ユリアヌスは、まず、遺贈をなした者に対して訴えが与えられるべきだと考える。 なぜなら、彼女は自らの権利か、あるいは夫の判断のいずれかで満足すべきであるため、夫が持参金の代わりに彼女に何かを遺贈した相手が、遺贈の額に達するまでこの債務の負担を負い、持参金の残りの部分は相続人たちによって彼女に支払われるのが公平だからである。
§31.0.53.1Eadem erunt dicenda, si heres instituta pro dote omiserit hereditatem, ut in substitutum actio detur: et hoc uerum est.
もし持参金の代わりに相続人に指定された者が相続を放棄した場合にも、予備相続人に対して訴えが与えられるために、同じことが言われるべきである。 そしてこれは正しい。
§31.0.53.2Sed de legatis et legis Falcidiae ratione belle dubitatur, utrum is, in quem solum dotis actio detur, legata integra ex persona sua debeat, perinde ac si omnes heredes dotem praestarent, an dotem totam in aere alieno computare, quia in eum solum actio eius detur: quod sane magis rationem habere uidetur.
しかし、遺贈とファルキディウス法の計算に関して、持参金訴訟が彼に対してのみ与えられる相続人が、あたかもすべての相続人が持参金を支払うかのように、自分自身の分け前から未減額の遺贈を支払うべきなのか、それとも、彼に対してのみ訴えが与えられるという理由で、彼が持参金全体を自身の債務として算入すべきなのかについて、大いに疑問が生じる。 後者のほうが確かに、より理にかなっているように思われる。