Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §31.0.49.pr-31.0.49.4

特殊な目的物の滅失と評価額による遺贈履行

4776 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

遺贈された牛が死亡した場合の処理、穀物切符や官職が遺贈された場合の評価額の支払い、受遺者や相続人が取引権を持たない財産の遺贈に関する判断、および複数の義務履行における増価権取得者の負担割合について述べる。

[PAULUS libro quinto ad legem Iuliam et Papiam.
[パウルス、ユリウス・パピウス法注解第五巻にて。
] §31.0.49.prMortuo boue qui legatus est neque corium neque caro debetur.
] 遺贈された牡牛が死んだ場合、その皮も肉も引き渡されるべきではない。
§31.0.49.1Si Titio frumentaria tessera legata sit et is decesserit, quidam putant exstingui legatum: sed hoc non est uerum, nam cui tessera uel militia legatur, aestimatio uidetur legata.
もしティティウスに穀物切符が遺贈され、彼が死亡した場合、遺贈は消滅すると考える者たちもいる。 しかしこれは正しくない。 なぜなら、切符または官職が遺贈される者に対しては、その評価額が遺贈されたとみなされるからである。
§31.0.49.2Labeo refert agrum, cuius commercium non habes, legari tibi posse Trebatium respondisse, quod merito Priscus Fulcinius falsum esse aiebat.
ラベオは、君が取引権を持たない土地が君に遺贈され得る、とトレバティウスが回答したと伝えているが、これについてプリスクス・フルキニウスは、当然のことながら、誤りであると主張していた。
§31.0.49.3Sed Proculus ait, si quis heredem suum eum fundum, cuius commercium is heres non habeat, dare iusserat ei, qui eius commercium habeat, putat heredem obligatum esse, quod uerius est, uel in ipsam rem, si haec in bonis testatoris fuerit, uel si non est, in eius aestimationem.
しかしプロクルスは、もしある者が、彼の相続人が取引権を持たない土地を、それの取引権を持つ者に与えるよう自らの相続人に命じていた場合、相続人は義務を課されていると考えると述べており、これがより正しい。 すなわち、その土地そのものについて(引き渡す義務がある)、もしこれが遺言者の財産の中にあったなら。 あるいは、もしないならば、その評価額について。
§31.0.49.4Si testator dari quid iussisset aut opus fieri aut munus dari, pro portione sua eos praestare, quibus pars hereditatis adcresceret, aeque atque cetera legata, placet.
もし遺言者が何らかのものを与えること、あるいは仕事を遂行すること、あるいは贈り物が与えられることを命じていた場合、遺産の分け前が増加した者たちは、他の遺贈と同様に、自らの持ち分に応じてそれを履行すべきである、という見解が支持されている。

語釈・文法注

  1. 31.0.49.2Labeo refert agrum, cuius commercium non habes, legari tibi posse Trebatium respondisse — この文は二重の対格不定詞構文(AcI)からなる。主動詞 `refert` の直接の対格語・不定詞は `Trebatium respondisse` であり、その `respondisse` の補語としてさらに `agrum... legari tibi posse` という対格不定詞句が従属している。すなわち、「ラベオは、『土地があなたに遺贈され得る』とトレバティウスが回答したと伝えている」という構造となる。
  2. 31.0.49.3Sed Proculus ait, si quis heredem suum eum fundum, cuius commercium is heres non habeat, dare iusserat ei, qui eius commercium habeat, putat heredem obligatum esse — 導入文 `Proculus ait`(プロクルスは言う)で始まる間接話法において、条件節 `si quis... iusserat` の後に、再び思考動詞の三人称単数形 `putat`(彼は考える)が挿入されている。この `putat` の主語は全体の主語と同じくプロクルス(Proculus)を指しており、二重に間接話法の動詞が重なる形になっている。全体の論理的骨格は、`Proculus ait [Proculum] putare heredem obligatum esse`(プロクルスは、……相続人が義務を負うと考えると述べている)に等しい。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §31.0.49.pr-31.0.49.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:31.0.49.pr-31.0.49.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。