Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §31.0.22.pr

生前に給付された遺贈の再請求と遺言者の意図

4748 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

遺言作成後に生前給付がなされた場合の遺贈(軍職またはその代金)の二重請求の可否と、遺言者の意図の変更に関する立証責任について、ケルススが論じている。

[IDEM libro uicesimo primo digestorum. ] §31.0.22.prLucius Titius in testamento suo Publio Maeuio militiam suam reliquit siue pecuniam eius quaecumque redigi ex uenditione eius potuerit, cum suis commodis: sed cum superuixit testamento Lucius Titius, militiam uendidit et pretium exegit et dedit ei, cui illam militiam uel pretium eius testamento dari uoluerit: post mortem Lucii Titii iterum Publius Maeuius uel militiam uel pretium eius ab heredibus Lucii Titii exigebat.
[同じ著者、『学説彙纂』第21巻より] ルキウス・ティティウスは遺言の中でプブリウス・マエウィウスに対し、自身の軍職、またはその軍職の売却から回収され得るいかなる金銭をも、それに付随する利益とともに遺贈した。 しかし、ルキウス・ティティウスは遺言の作成後も生存し、軍職を売却して代金を回収し、その軍職または代金を遺言において与えようと望んでいた相手にそれを与えた。 ルキウス・ティティウスの死後、プブリウス・マエウィウスは再び、ルキウス・ティティウスの相続人たちからその軍職またはその代金を請求した。
Celsus: existimo pretium militiae praestari non oportere, nisi legatarius ostenderit testatorem et post factam solutionem iterum eum pretium militiae accipere uoluisse.
ケルスス:私は、遺贈受給者が、遺言者が(生前の)支払いがなされた後にも再び彼に軍職の代金を受け取らせることを望んでいたと証明しない限り、軍職の代金が支払われる必要はないと考える。
quod si non totum pretium militiae, sed partem uiuus testator legatario dedit, reliqui superesse exactionem, nisi heres et ab hoc decessisse testatorem ostenderit.
しかし、もし生存中の遺言者が、軍職の代金全体ではなく一部を遺贈受給者に与えていた場合、相続人が、遺言者がこの(残額の)部分についても(支払う意思から)離脱したことを証明しない限り、残額の請求が存続すると考える。
onus enim probandi mutatam esse defuncti uoluntatem ad eum pertinet, qui fideicommissum recusat.
なぜなら、故人の意思が変更されたという立証責任は、遺言信託を拒む者に帰属するからである。

語釈・文法注

  1. 31.0.22.prsuperuixit testamento — supervivereは与格を支配し、「〜より長く生きる」を意味する。ここでは遺言(testamento)の作成後にもテストル(遺言者)が生きていたことを指す。
  2. 31.0.22.prreliqui superesse exactionem — 主節の動詞existimoに続く対格不定詞構文。名詞exactionemが不定詞superesseの主語であり、reliquiは「残額」を意味する中性名詞reliquumの部分属格でexactionemに係っている。
  3. 31.0.22.prab hoc decessisse — decessisseはdecedere(退く、離脱する)の完了不定詞。ここではdecedere de uoluntate(意志・意図から離脱する、意図を変更する)という法学的慣用表現の省略形であり、ab hoc(これについて、この点からも)とともに「遺言者がこの残額の給付意図からも離脱したこと(=請求権を免除・撤回したこと)」を表す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §31.0.22.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:31.0.22.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。