[IULIANUS libro trigesimo nono digestorum. ]
[IULIANUS libro trigesimo nono digestorum.] ある人が遺言または遺言補足書において、次のように遺贈した。
§30.1.96.prQuidam testamento uel codicillis ita legauit: 'Aureos quadringentos Pamphilae dari uolo ita ut infra scriptum est: ab Iulio actore aureos tot et in castris quos habeo tot et in numerato quos habeo tot': post multos annos eadem uoluntate manente decessit, cum omnes summae in alios usus translatae essent: quaero, an debeatur fideicommissum.
「パンフィラに400アウレウスが、以下に書かれているように与えられることを望む。 すなわち、管理人ユリウスからこれこれのアウレウス、私が軍営に持っているこれこれのアウレウス、そして私が手元金として持っているこれこれのアウレウスである。 」多くの年が経ち、同じ遺志が維持されたまま彼は死亡したが、その間にすべての金額は他の用途に転用されていた。 私は、遺言信託が支払われるべきであるかどうかを問う。
respondi: uero similius est patrem familias demonstrare potius heredibus uoluisse, unde aureos quadringentos sine incommodo rei familiaris contrahere possint, quam condicionem fideicommisso iniecisse, quod initio pure datum esset, et ideo quadringenti Pamphilae debebuntur.
私は答えた。 家父は、最初に条件なしに与えられていた遺言信託に対して条件を付加したというよりは、むしろ、家産の不利益なしにどこから400アウレウスを調達できるかを相続人たちに示すことを望んだと考える方が、より真実に近い。 したがって、400アウレウスはパンフィラに対して支払われるべきである。
§30.1.96.1Quotiens lege Iulia bona uacantia ad fiscum pertinent, et legata et fideicommissa praestantur, quae praestare cogeretur heres a quo relicta erant.
ユリウス法によって無主の遺産が国庫に帰属するときはいつでも、その財産を遺した相続人が支払うことを強制されたであろう遺贈および遺言信託は、国庫によって履行される。
§30.1.96.2Si tibi seruus legatus fuerit et petitum a te, ut Titio aliquid praestares usque ad pretium serui, deinde seruus decesserit, nihil fideicommissi nomine praestare cogendus eris.
もしあなたに奴隷が遺贈され、あなたに対して、その奴隷の価格を上限としてティティウスに何かを履行することが求められており、その後にその奴隷が死亡した場合には、あなたは遺言信託の名目においては何ら履行することを強制されない。
§30.1.96.3Si scriptus ex parte heres rogatus sit praecipere pecuniam et eis quibus testamento legatum erat distribuere, id quod sub condicione legatum est tunc praecipere debebit, cum condicio exstiterit: interim aut ei aut his quibus legatum est satisdari oportet.
もし一部分について指定された相続人が、お金を先取りし、遺言で遺贈されていた人々に分配することを求められた場合、条件付きで遺贈されているものは、条件が成就したときに先取りしなければならない。 その間、彼または遺贈を受けた人々のいずれかに対して、担保が提供されるべきである。
§30.1.96.4Cui statuliber pecuniam dare iussus est, is rogari potest, ut eandem pecuniam alicui restituat: nam cum possit testator codicillis pure libertatem dare et hoc modo condicionem exstinguere, cur non etiam per fideicommissum eandem pecuniam adimendi potestatem habeat?
条件付解放奴隷からお金を支払うよう命じられた者は、その同じお金を誰かに引き渡すよう求められ得る。 なぜなら、遺言者は遺言補足書において無条件に自由を与え、この方法によって条件を消滅させることができるのであるから、なぜ遺言信託によってその同じお金を奪う権限をも持たないことがあろうか。