Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §30.1.92.pr-30.1.92.2

信託財産の売却対価返還と履行不能時の遺贈

4688 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

相続債務の支払いのために受益者の同意を得て売却された遺贈(信託)の土地の返還方法、および受託者に責任のない事由による遺言信託履行不能時の遺贈の有効性や、未成年の相続予定者を義務者とする信託設定について論じている。

[IULIANUS libro trigesimo nono digestorum. ] §30.1.92.prSi fundum per fideicommissum relictum unus ex heredibus, excusso pretio secundum reditum eius fundi, mercatus sit propter aes alienum hereditarium praesente et adsignante eo, cui fideicommissum debebatur. placet non fundum, sed pretium eius restitui deberi.
[ユリアヌス『学説彙纂』第39巻] もし共同相続人の一人が、遺言信託によって遺贈された土地を、その土地の収益に応じて算定された価格で、相続債務のために、遺言信託を受けるべき受益者の立ち会いおよび同意のもとで買い取ったならば、土地ではなくその価格が返還されるべきであると解される。
MARCELLUS notat: si fundum restituere malit heres, audiendum existimo.
マルケルスは注記する。 もし相続人が土地を返還することを望むなら、聞き入れられるべきだと私は考える。
§30.1.92.1IULIANUS. Si Titio pecunia legata fuerit et eius fidei commissum, ut alienum seruum manumitteret, nec dominus eum uendere uelit, nihilo minus legatum capiet, quia per eum non stat, quominus fideicommissum praestet: nam et si mortuus fuisset seruus, a legato non summoueretur.
ユリアヌス。 もしティティウスに金銭が遺贈され、他人の奴隷を解放することが彼に遺言信託として課されたが、その主人がその奴隷を売ることを望まない場合、彼はそれにもかかわらず遺贈を受け取る。 なぜなら、彼が遺言信託を履行することを妨げる原因は彼にあるのではないからである。 実際、仮にその奴隷が死亡していたとしても、彼は遺贈から排除されなかったであろう。
§30.1.92.2Sicuti conceditur unicuique ab eo, ad quem legitima eius hereditas uel bonorum possessio peruentura est, fideicommissum dare, ita et ab eo, ad quem impuberis filii legitima hereditas uel bonorum possessio peruentura est, fideicommissa recte dabuntur.
何人も、自己の法律上の相続財産または遺産占有が帰属することになる者から遺言信託を与えることが認められているのと同様に、未成年の息子の法律上の相続財産または遺産占有が帰属することになる者からも、正当に遺言信託が与えられるであろう。

語釈・文法注

  1. §30.1.92.prexcusso pretio — 動詞 excutere(徹底的に調べる、精査する)は、ここでは「(適正な)価格を算定・吟味する」という意味で用いられている。excusso pretio secundum reditum eius fundiで「その土地の収益に応じて価格が精査された上で」という奪格絶対(独立分詞)構文をなす。
  2. §30.1.92.1per eum non stat, quominus — 慣用表現 stat per aliquem, quominus(〜のせいで〜が妨げられる)の否定形。非人称的な表現で「彼が遺言信託を履行することを妨げる原因は彼(の側)にない」という意味を表す。
  3. §30.1.92.2ab eo ... fideicommissum dare — ab eo ... dare は「彼から(彼に負担させて)遺言信託を課す」という法的な表現。遺言信託の義務(負担)を負う者(ここでは、将来相続人となるべき者)を前置詞 ab で表している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §30.1.92.pr-30.1.92.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:30.1.92.pr-30.1.92.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。