Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §30.1.86.pr-30.1.86.4

質入物や重複遺贈と受遺奴隷の法的地位

4682 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ユリアヌスによる遺贈に関する各種の判断。被質入物の遺贈、重複遺贈、遺贈された奴隷の法的地位の未確定性、一部の相続人の所有物の遺贈、土地所有者に対する地上権の遺贈について規定する。

[IULIANUS libro trigesimo quarto digestorum. ] §30.1.86.prSi tibi homo, quem pignori dederas, legatus ab alio fuerit, actionem ex testamento habebis aduersus heredem, ut pignus luatur.
[ユリアヌス『学説彙纂』第34巻]\n\n もしあなたが質に入れた奴隷が、別の人からあなたに遺贈されたならば、質が受け戻されるように、あなたは相続人に対して遺言に基づく訴えを持つことになる。
§30.1.86.1Si testamento Stichus ab uno herede legatus fuerit Maeuio et eidem codicillis idem Stichus ab omnibus heredibus et antequam codicilli aperirentur Maeuius litis aestimationem consecutus fuerit, ipso iure uindicari ex codicillis non potest, quia testator semel legatum ad eum peruenire uoluit.
\n\n もし遺言において、スティクスが一人の相続人からマエウィウスに遺贈され、さらに補足遺言において、同じスティクスが同じマエウィウスにすべての相続人から遺贈され、そして補足遺言が開封される前に、マエウィウスが訴訟評価額を獲得していたならば、補足遺言に基づいて法律上当然に返還請求をすることはできない。 なぜなら、遺言者は遺贈が彼のもとに一度だけ届くことを望んだからである。
§30.1.86.2Cum seruus legatur, et ipsius serui status et omnium, quae personam eius attingunt, in suspenso est.
\n\n 奴隷が遺贈されるとき、その奴隷自身の法的地位も、その人格に関わるすべての事柄の法的地位も、未確定の状態にある。
nam si legatarius reppulerit a se legatum, numquam eius fuisse uidebitur: si non reppulerit, ex die aditae hereditatis eius intellegetur.
なぜなら、もし受遺者が自己への遺贈を拒絶したならば、その奴隷は決して受遺者のものではなかったとみなされるからであり、拒絶しなかったならば、相続開始の日から受遺者のものであったと解されるからである。
secundum hanc regulam et de iure eorum, quae per traditionem seruus acceperit aut stipulatus fuerit, deque his, quae legata ei uel donata fuerunt, statuetur, ut uel heredis uel legatarii seruus singula gessisse existimetur.
この規則に従って、奴隷が引き渡しによって受け取ったものや、問答契約したものの権利についても、また彼に遺贈され、あるいは贈与されたものについても、その奴隷が個々の行為を相続人の奴隷として行ったのか、あるいは受遺者の奴隷として行ったのかとみなされるように、決定が下される。
§30.1.86.3Si fundus ab omnibus heredibus legatus sit, qui unius heredis esset, is quidem cuius fundus esset non amplius quam partem suam praestabit, ceteri in reliquas partes tenebuntur.
\n\n もしすべての相続人から土地が遺贈され、それが相続人のうちの一人の所有物であったならば、その土地の所有者である相続人は自己の持分を超えて給付する義務を負わず、他の相続人たちが残りの持分について義務を負う。
§30.1.86.4Ualet legatum, si superficies legata sit ei, cuius in solo fuerit, licet is dominus soli sit: nam consequetur, ut hac seruitute liberetur et superficiem lucrifaciat.
\n\n もし地上権が、それが建てられている土地の所有者である者に遺贈されたならば、たとえ彼が土地の所有者であっても、その遺贈は有効である。 なぜなら、彼はこの負担から解放され、地上権を利得するという結果を得るからである。

語釈・文法注

  1. §30.1.86.1et eidem codicillis idem Stichus ab omnibus heredibus — 先行する `Si testamento Stichus ab uno herede legatus fuerit Maeuio` を受けて、後半の `codicillis` 以下の節では動詞 `legatus fuerit` が省略されている(「また補足遺言において、同じスティクスが同じマエウィウスにすべての相続人から[遺贈されたならば]」)。
  2. §30.1.86.2ex die aditae hereditatis — 「相続が受諾された日から」の意。過去分詞 `aditae` が名詞 `hereditatis` を修飾し、いわゆる ab urbe condita 型の名詞を伴う分詞用法(主導的分詞)を構成しており、「相続の受諾という行為があったその日から」という遡及効果を表している。
  3. §30.1.86.4hac seruitute liberetur — `liberetur` に対する分離の奪格。ここでの `seruitus`(役権・負担)は、土地所有者が地上権者に対して負っていた法的制限や負担(地上権による制約)を指している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §30.1.86.pr-30.1.86.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:30.1.86.pr-30.1.86.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。