[IULIANUS libro trigesimo quarto digestorum. ] §30.1.86.prSi tibi homo, quem pignori dederas, legatus ab alio fuerit, actionem ex testamento habebis aduersus heredem, ut pignus luatur. §30.1.86.1Si testamento Stichus ab uno herede legatus fuerit Maeuio et eidem codicillis idem Stichus ab omnibus heredibus et antequam codicilli aperirentur Maeuius litis aestimationem consecutus fuerit, ipso iure uindicari ex codicillis non potest, quia testator semel legatum ad eum peruenire uoluit. §30.1.86.2Cum seruus legatur, et ipsius serui status et omnium, quae personam eius attingunt, in suspenso est.
[율리아누스 『학설휘찬』 제34권]\n\n 만일 귀하가 질권으로 제공했던 노예가 다른 사람에 의해 귀하에게 유증되었다면, 귀하는 질권이 변제되도록 상속인을 상대로 유언에 기한 소송을 제기할 수 있을 것이다.\n\n 만일 유언으로 스티쿠스가 한 명의 상속인에 의해 마에비우스에게 유증되었고, 보칙 유언으로 동일한 스티쿠스가 모든 상속인들에 의해 동일인에게 유증되었는데, 보칙 유언이 개봉되기 전에 마에비우스가 소송 평가액을 획득했다면, 법률상 당연히 보칙 유언에 기해 반환 청구할 수는 없다. 왜냐하면 유언자는 유증이 그에게 단 한 번만 도달하기를 원했기 때문이다.\n\n 노예가 유증될 때, 그 노예 자신의 법적 지위와 그의 인격에 관계된 모든 것들의 법적 지위는 미확정 상태에 있게 된다.
nam si legatarius reppulerit a se legatum, numquam eius fuisse uidebitur: si non reppulerit, ex die aditae hereditatis eius intellegetur.
왜냐하면 만일 수증자가 자기에게 온 유증을 거절한다면, 그 노예는 결코 그의 소유였던 적이 없는 것으로 보일 것이기 때문이며, 거절하지 않는다면, 상속 승인일로부터 그의 소유였던 것으로 이해되기 때문이다.
secundum hanc regulam et de iure eorum, quae per traditionem seruus acceperit aut stipulatus fuerit, deque his, quae legata ei uel donata fuerunt, statuetur, ut uel heredis uel legatarii seruus singula gessisse existimetur. §30.1.86.3Si fundus ab omnibus heredibus legatus sit, qui unius heredis esset, is quidem cuius fundus esset non amplius quam partem suam praestabit, ceteri in reliquas partes tenebuntur.
이 규칙에 따라, 노예가 인도를 통해 받거나 문답계약으로 약정한 것들의 권리에 관해서도, 그리고 그에게 유증되거나 증여된 것들에 관해서도, 그 노예가 개별 행위들을 상속인의 노예로서 행한 것으로 여겨지거나 또는 수증자의 노예로서 행한 것으로 여겨지도록 결정될 것이다.\n\n 만일 모든 상속인들에 의해 토지가 유증되었는데, 그것이 상속인들 중 한 사람의 소유였다면, 그 토지의 소유자인 상속인은 자기 지분을 초과하여 급부할 의무를 지지 않으며, 다른 상속인들이 나머지 지분들에 대해 의무를 진다.\n\n 만일 지상물이 그것이 있는 토지의 소유자에게 유증되었다면, 비록 그가 토지 소유자라 할지라도 그 유증은 유효하다.
§30.1.86.4Ualet legatum, si superficies legata sit ei, cuius in solo fuerit, licet is dominus soli sit: nam consequetur, ut hac seruitute liberetur et superficiem lucrifaciat.
왜냐하면 그는 이 부담으로부터 해방되고 지상물을 이득하는 결과를 얻기 때문이다.