[ULPIANUS libro quarto disputationum. ] §30.1.74.prLicet imperator noster cum patre rescripserit uideri uoluntate testatoris repetita a substituto, quae ab instituto fuerant relicta, tamen hoc ita erit accipiendum, si non fuit euidens diuersa uoluntas: quae ex multis colligetur, an quis ab herede legatum uel fideicommissum relictum noluerit a substituto deberi.
[ウルピアーヌス『学術討論集』第4巻] われらの皇帝がその父とともに、指定相続人に課されていた遺贈は、遺言者の意思によって予備相続人に対しても重ねて課されたとみなされる、と勅答したとしても、このことは、これとは異なる意思が明白でない場合にのみ、そのように解されるべきである。 遺言者が、相続人から遺贈されていた遺贈ないし遺言信託について、予備相続人からは債務とされることを望まなかったかどうかという、これとは異なる意思は、多くの事情から推測されるであろう。
quid enim si aliam rem reliquit a substituto ei fideicommissario uel legatario, quam ab instituto non reliquerat? uel quid si certa causa fuit, cur ab instituto relinqueret, quae in substituto cessaret? uel quid si substituit ex parte fideicommissarium, cui ab instituto reliquerat fideicommissum? in obscura igitur uoluntate locum habere rescriptum dicendum est.
なぜなら、指定相続人からは遺贈していなかった別の物を、予備相続人からその遺言信託受取人または受遺者に遺贈したとしたら、どうであろうか。 あるいは、指定相続人から遺贈する確たる理由があったが、予備相続人の場合にはそれが当てはまらないとしたら、どうであろうか。 あるいは、指定相続人から遺言信託を遺贈していた相手を、一部について予備相続人に指定したとしたら、どうであろうか。 したがって、意思が不明瞭な場合にのみ、その勅答が適用されると言うべきである。