Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §30.1.69.pr-30.1.69.5

受遺奴隷への遺贈と第三者への履行命令における訴権

4665 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

奴隷や役権付き土地の遺贈、共同相続人の一員への負債支払命令における訴権の帰属、および遺贈物の存否が不確実な場合の法的手続きについて論じる。

[IDEM libro secundo de legatis ad edictum praetoris. ]
[同著者『法務官告示への注解・遺贈について』第2巻] 遺贈された奴隷に対して遺贈をすることは可能であると認められている。
§30.1.69.prSeruo legato legari posse receptum est, quod adita hereditate statim seruus adquiritur legatario, deinde sequetur legatum.
なぜなら、相続が引き受けられたとき、直ちにその奴隷は受遺者に取得され、その後で(彼に対する)遺贈が続くからである。
§30.1.69.1Si seruum sub condicione legatum heres alienauerit, deinde condicio exstiterit, potest nihilo minus a legatario uindicari nec extinguitur legatum.
条件付きで遺贈された奴隷を相続人が処分した場合でも、その後に条件が成就すれば、それでもなお受遺者によって(奴隷は)請求され得、遺贈は消滅しない。
§30.1.69.2Si testator quosdam ex heredibus iusserit aes alienum soluere, non creditores habebunt aduersus eos actionem, sed coheredes, quorum interest hoc fieri.
もし遺言者が、共同相続人の一部に対して、負債を支払うよう命じた場合、債権者が彼らに対して訴権を持つのではなく、そのことが行われることに利益を有する共同相続人が訴権を持つ。
nec solum hoc casu alius habet actionem, quam cui testator dari iussit, sed alio quoque, ueluti si filiae nomine genero aut sponso dotem dari iusserit: non enim gener aut sponsus, sed filia habet actionem, cuius maxime interest indotatam non esse.
そして、遺言者が与えられるように命じた相手とは別の者が訴権を持つのは、この場合だけでなく、他の場合、例えば、娘の名において、婿または婚約者に持参金を与えるよう命じた場合も同様である。 なぜなら、婿や婚約者ではなく、持参金のない状態にならないことに最大の利益を有する娘が訴権を持つからである。
§30.1.69.3Si fundus qui legatus est seruitutem debeat impositam, qualis est, dari debet: quod si ita legatus sit 'uti optimus maximusque', liber praestandus est.
もし遺贈された土地が、設定された役権を負担している場合、それはあるがままの状態で与えられなければならない。 しかし、もしそれが「最も優れ最も偉大であるように」と遺贈されていた場合は、負担のない状態で提供されなければならない。
§30.1.69.4Seruus, qui in negotio fuerit, legatus non ante tradi debet quam rationes explicet, et si ad iudicium itum sit, iudicis eaedem partes esse debent.
事務に従事していた奴隷が遺贈された場合、彼が帳簿を説明するまでは引き渡されるべきではない。 そして、もし裁判に至った場合、裁判官の役割も同じであるべきである。
§30.1.69.5Si res quae legata est an in rerum natura sit dubitetur, forte si dubium sit, an homo legatus uiuat, placuit agi quidem ex testamento posse, sed officio iudicis contineri, ut cautio interponeretur, qua heres caueret eam rem persecuturum et, si nactus sit, legatario restituturum.
もし遺贈された物が現存するかどうかが疑わしい場合、例えば、遺贈された奴隷が生きているかどうかが疑わしい場合、遺言に基づく訴えを提起することはできるが、裁判官の職権によって、相続人がその物を捜索し、もし手に入れたならば受遺者に返還することを保証する保証を立てさせることが合意された。

語釈・文法注

  1. 30.1.69.prSeruo legato legari — seruo legato は与格で「遺贈された奴隷に対して」を意味する。対格不定詞句 legari posse(遺贈され得ること)が非人称受動態 receptum est(認められている)の主語となっている。
  2. 30.1.69.5persecuturum — 保証(cautio)の内容を説明する対格不定詞句において、主語の対格代名詞 se(相続人を指す)が省略されている。[se] eam rem persecuturum [esse](自身がその物を捜索すること)および [se] restituturum [esse](返還すること)と補って解釈する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §30.1.69.pr-30.1.69.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:30.1.69.pr-30.1.69.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。