[ULPIANUS libro uicesimo tertio ad Sabinum. ] §30.1.49.prSi cui legetur, cum quattuordecim annorum erit, certo iure utimur, ut tunc sit quattuordecim annorum, cum impleuerit: et ita imperatorem decreuisse Marcellus scripsit.
[ウルピアーヌス、『サビヌス注解』第23巻] もし誰かに「その者が14歳になったときに」と遺贈される場合、我々は、その者が14歳に達するのはその年齢を満たしたときであるという確実な法を用いる。 そして、皇帝がそのように決定したとマルケッルスは書いている。
§30.1.49.1Ergo cum esset sic relictum: 'cum ad quartum decimum annum peruenisset, annua bima trima die', et decem et septem annorum mortis tempore inueniatur, praesens legatum erit.
したがって、「14歳に達したときに、1年目、2年目、3年目の支払期日に」と残され、彼が死亡の時に17歳であると判明した場合には、遺贈は即時のものとなる。
proinde si quindecim annorum, consequenter dicemus post biennium deberi: si sedecim, post annum debebitur: si menses desint ad septimum decimum annum, residuis mensibus debetur.
よって、もし彼が15歳であれば、その結果、2年後に支払われるべきであると我々は言うことになる。 16歳であれば、1年後に支払われるべきである。 もし17歳になるまでに数ヶ月が足りないのであれば、残りの数ヶ月の後に支払われる。
haec ita, si putans minorem esse quattuordecim annorum, cum iam excessisset, sic legauit: si uero scit, triennium ad legati praestationem ex die testamenti facti numerabimus.
これは、もし彼がすでに14歳を超えているのに14歳未満であると考えて、このように遺贈した場合のことである。 しかし、もし知っていたならば、我々は遺贈の履行のための3年間を遺言作成の日から起算する。
§30.1.49.2Hoc autem legatum et condicionale est et in diem, condicionale tamdiu, quamdiu quartus decimus annus sit completus, postea in diem.
しかし、この遺贈は条件付きでもあり期限付きでもある。 14歳が満了するまでは条件付きであり、その後は期限付きである。
§30.1.49.3Et ideo si quidem ante quartum decimum annum decesserit, ad heredem nihil transit: certe postea ad heredem transfert.
したがって、もし14歳に達する前に死亡した場合には、相続人には何も移転しない。 しかし、その後であれば確かに相続人に移転する。
quod si testamenti facti tempore minor quattuordecim annis filius inueniatur, puto tempus annua bima trima die praestationis ex die completi quarti decimi anni statim cedere, nisi euidens alia mens probaretur testatoris aliud sentientis.
しかし、遺言作成の時に子が14歳未満であることが判明した場合、1年目、2年目、3年目の支払期日の期間は、14歳を満了した日から直ちに進行し始めると私は考える。 ただし、異なる考えを持った遺言者の明らかな別の意思が証明される場合はこの限りではない。
§30.1.49.4Si Titio decem quae ego debeo leganero et rogauero eadem creditori praestare, fideicommissum quidem in creditoris persona non ualet, quia nihil eius interest, heres uero potest cum legatario agere, quia ipsius interest creditori solui, ne eum conueniat: ergo propter hoc ualebit legatum.
もし私が、自分が債務を負っている10をティティウスに遺贈し、同じものを債権者に支払うよう求めた場合、信託遺贈は債権者の身の上においては効力を持たない。 なぜなら債権者には何の利益もないからである。 しかし、相続人は受遺者に対して訴えを提起することができる。 なぜなら、債権者に支払われることが相続人自身の利益になり、相続人自身が提訴されないようになるからである。 したがって、このことのために遺贈は有効となる。
§30.1.49.5Sed si testator decem mihi sub fideiussore debuit, fideicommissi petitio non solum heredi, sed et fideiussori competit: interest enim eius solui mihi, quam ipsum conuentum mandati actionem intendere: nec interest, soluendo sit nec ne.
しかし、もし遺言者が保証人のもとで私に10を負っていた場合、信託遺贈の請求は相続人だけでなく保証人にも属する。 なぜなら、私に支払われることは保証人にとっても利益だからであり、保証人が自ら提訴されて委任の訴えを提起することよりも、そうなる方が利益だからである。 また、彼に支払能力があるか否かは関係がない。
§30.1.49.6Iulianus libro trigesimo nono digestorum scribit, si fideiussor creditori legasset quod ei deberet, an legatum ualeret.
ユリアヌスは『学説彙纂』第39巻において、もし保証人が債権者に対して、彼がその者に負っているものを遺贈した場合、その遺贈が有効であるかどうかについて書いている。
et ait creditoris quidem nihil interesse, uerum debitorem habere ex testamento actionem: interest enim ipsius liberari, quippe conueniri a fideiussoris herede non poterit.
そして彼は、債権者には何の利益もないが、債務者は遺言に基づく訴えを有すると言っている。 なぜなら、解放されることが債務者自身の利益だからであり、実際、彼は保証人の相続人から提訴されることがなくなるからである。
§30.1.49.7Quod si idem fideiussor Titio leget et fidei eius commiserit, ut creditori soluat, et debitor et fideiussoris heres agere cum Titio ex causa fideicommissi poterunt, quia utriusque interest legatarium soluere.
しかし、もし同じ保証人がティティウスに遺贈し、債権者に支払うように彼の信託に委ねた場合、債務者と保証人の相続人の双方が、信託遺贈を原因としてティティウスに対して訴えを提起することができる。 なぜなら、受遺者が支払うことが双方の利益だからである。
§30.1.49.8Meminisse autem oportet eum, qui damnatur hoc solum 'fundum uendere', non gratis damnari hoc facere, sed hoc solum, ut uendat uero pretio.
しかし、ただ単に「土地を売却すること」を義務づけられた者は、無償でこれを行うことを義務づけられているのではなく、ただ、真実の価格で売却することを義務づけられているにすぎないということを記憶にとどめておくべきである。
§30.1.49.9Quod si certo pretio sit damnatus facere, necesse habebit tanti uendere, quanti damnatus est.
しかし、もし彼が一定の価格でそれを行うことを義務づけられた場合、彼は義務づけられたのと同じだけの価格で売却せざるを得ない。