[PAULUS libro decimo ad edictum. ] §3.6.7.prSi quis ab alio acceperit pecuniam ne mihi negotium faciat, si quidem mandatu meo datum est, uel a procuratore meo omnium rerum, uel ab eo qui negotium meum gerere uolebat et ratum habui: ego dedisse intellegor.
[パウルス著『告示註釈書』第十巻] もし誰かが、私に面倒を起こさないようにと、他人から金銭を受け取った場合、それが確かに私の命令によって、あるいは私の全財産管理人によって、あるいは私の事務を処理することを望んで私の追認を得た者によって与えられたのであれば、私が与えたものとみなされる。
si autem non mandatu meo alius ei licet misericordiae causa dederit ne fiat neque ratum habui, tunc et ipsum repetere et me in quadruplum agere posse.
しかし、もし私の命令によらずに、他の者が(たとえ同情心からであっても)それが起きないようにと彼に与え、かつ私がそれを追認しなかったならば、その時には、その人自身が返還請求でき、また私も四倍額の訴えを提起できるとされる。
§3.6.7.1Si ut filio familias negotium fieret acceptum est, etiam patri actio danda est.
もし家子に面倒が引き起こされるようにと(金銭が)受け取られたならば、家父にも訴権が与えられるべきである。
item si filius familias pecuniam acceperit, ut faceret negotium uel non faceret, in ipsum iudicium dabitur: et si alius non meo mandatu ei dederit ne fiat, tunc etiam ipsum repetere et me in quadruplum agere posse.
同様に、もし家子が、面倒を起こすため、または起こさないために金銭を受け取ったならば、彼自身に対して裁判が与えられるであろう。 そして、もし他の者が私の命令によらずに、それが起きないようにと彼に与えたならば、その時もまた、彼自身が返還請求でき、私が四倍額の訴えを提起できるとされる。
§3.6.7.2Cum publicanus mancipia retineret dataque ei pecunia esset quae non deberetur, et ipse ex hac parte edicti in factum actione tenetur.
徴税請負人が奴隷たちを留置し、債務のない金銭が彼に支払われたとき、彼自身も告示のこの部分に基づき事実依拠訴権によって責任を負う。