[ULPIANUS libro trigensimo quinto ad edictum. ] §3.5.16.prEum actum, quem quis in seruitute egit, manumissus non cogitur reddere.
[ウルピアヌス、告示注解第三十五巻] 誰かが奴隷身分において行なった行為について、解放された者はその計算を報告することを強制されない。
plane si quid conexum fuit, ut separari ratio eius quod in seruitute gestum est ab eo quod in libertate gessit non possit: constat uenire in iudicium uel mandati uel negotiorum gestorum et quod in seruitute gestum est.
むろん、もし何かが結びついていて、奴隷身分において管理されたことの計算を、彼が自由の身において管理したことから切り離すことができないならば、奴隷身分において管理されたこともまた、委任あるいは事務管理の訴えにおいて審理の対象となることは確実である。
denique si tempore seruitutis aream emerit et in ea insulam aedificauerit eaque corruerit, deinde manumissus fundum locauerit: sola locatio fundorum in iudicio negotiorum gestorum deducetur, quia ex superioris temporis administratione nihil amplius in iudicio deduci potest quam id, sine quo ratio libertatis tempore administratorum negotiorum expediri non potest.
例えば、もし彼が奴隷身分の間に空地を購入し、その上に共同住宅を建て、それが崩壊し、その後解放されてからその土地を賃貸したとしよう。 事務管理の訴えにおいては、その土地の賃貸のみが対象とされる。 なぜなら、以前の時期の管理からは、自由の身の間に管理された事務の計算を解決するために不可欠なもの(それなしには解決できないもの)を除いては、それ以上のいかなるものも訴えの対象とすることができないからである。