[GAIUS libro tertio ad edictum prouinciale. ] §3.4.1.prNeque societas neque collegium neque huiusmodi corpus passim omnibus habere conceditur: nam et legibus et senatus consultis et principalibus constitutionibus ea res coercetur.
[ガイウス、地方政庁告示註釈第三巻] ソキエタス(組合)も、コッレギウム(社団)も、あるいはこの種の団体(コーパス)も、至る所で誰もが持つことを許されているわけではない。 なぜなら、法律、元老院決議、および皇帝憲章によって、そのことは制限されているからである。
paucis admodum in causis concessa sunt huiusmodi corpora: ut ecce uectigalium publicorum sociis permissum est corpus habere uel aurifodinarum uel argentifodinarum et salinarum.
極めて限られた場合にのみ、この種の団体が認められている。 例えば、国税請負の組合員、あるいは金鉱、銀鉱、塩田の組合員には、団体を持つことが許されている。
item collegia Romae certa sunt, quorum corpus senatus consultis atque constitutionibus principalibus confirmatum est, ueluti pistorum et quorundam aliorum, et nauiculariorum, qui et in prouinciis sunt.
同様に、ローマには特定のコッレギウムがあり、それらの団体としての実体(コーパス)は元老院決議および皇帝憲章によって承認されている。 例えば、パン屋やその他の特定の者たち、また属州にも存在する船主たちの団体がそれである。
§3.4.1.1Quibus autem permissum est corpus habere collegii societatis siue cuiusque alterius eorum nomine, proprium est ad exemplum rei publicae habere res communes, arcam communem et actorem siue syndicum, per quem tamquam in re publica, quod communiter agi fierique oporteat, agatur fiat.
しかし、コッレギウム、ソキエタス、またはそれらの他のいずれかの名において、団体を持つことが許されている者たちにとっては、公共団体の例に倣って、共有財産、共同金庫、および代理人ないしシンドゥクス(共同代理人)を持つことが、彼らの特徴である。 彼を通じて、公共団体におけるのと同様に、共同で行われ、なされるべきことが、行われ、なされるためである。
§3.4.1.2Quod si nemo eos defendat, quod eorum commune erit possideri et, si admoniti non excitentur ad sui defensionem, uenire se iussurum proconsul ait.
もし誰も彼らを防御(応訴)しないならば、プロコンスルは、彼らの共有である財産が占有され、さらに、もし警告されても彼らが自己の防御へと立ち上がらないならば、それが売却されることを命じるであろう、と言っている。
et quidem non esse actorem uel syndicum tunc quoque intellegimus, cum is absit aut ualetudine impedietur aut inhabilis sit ad agendum.
そして実際、代理人ないしシンドゥクスが不在であるか、病気によって妨げられているか、あるいは活動する能力を欠いているときにも、代理人やシンドゥクスが存在しない状態にあると私たちは理解する。
§3.4.1.3Et si extraneus defendere uelit uniuersitatem, permittit proconsul, sicut in priuatorum defensionibus obseruatur, quia eo modo melior condicio uniuersitatis fit.
そして、もし部外者が団体を防御することを望むなら、プロコンスルはそれを許可する。 これは私人の防御において遵守されているのと同様であり、なぜならその方法によって団体の状況がより良くなるからである。