[GAIUS libro tertio ad edictum prouinciale. ] §3.4.1.prNeque societas neque collegium neque huiusmodi corpus passim omnibus habere conceditur: nam et legibus et senatus consultis et principalibus constitutionibus ea res coercetur.
[가이우스, 속주 고시 주석 제3권] 조합도, 단체도, 혹은 이와 같은 법인격도 어디서나 모두에게 가지는 것이 허용되지는 않는다. 왜냐하면 법률과 원로원결의 및 황제칙령에 의해 이 일이 제한되기 때문이다.
paucis admodum in causis concessa sunt huiusmodi corpora: ut ecce uectigalium publicorum sociis permissum est corpus habere uel aurifodinarum uel argentifodinarum et salinarum.
아주 소수의 경우에만 이와 같은 단체가 허용된다. 예컨대 국세 도급 조합원들이나 금광, 은광, 염전의 조합원들에게는 단체를 가지는 것이 허용된다.
item collegia Romae certa sunt, quorum corpus senatus consultis atque constitutionibus principalibus confirmatum est, ueluti pistorum et quorundam aliorum, et nauiculariorum, qui et in prouinciis sunt.
마찬가지로 로마에는 특정 단체들이 있는데, 이들의 단체성(코푸스)은 원로원결의 및 황제칙령에 의해 승인되었다. 예컨대 제빵업자들과 다른 특정인들, 그리고 속주에도 존재하는 선주들의 단체가 그러하다.
§3.4.1.1Quibus autem permissum est corpus habere collegii societatis siue cuiusque alterius eorum nomine, proprium est ad exemplum rei publicae habere res communes, arcam communem et actorem siue syndicum, per quem tamquam in re publica, quod communiter agi fierique oporteat, agatur fiat.
그러나 단체, 조합, 혹은 이들의 다른 어떤 명목으로든 단체성을 가지는 것이 허용된 자들에게는, 공동체의 예에 따라 공유 재산, 공동 금고, 그리고 대리인이나 공동대리인을 가지는 것이 고유한 특징이다. 그를 통하여, 공동체에서와 같이 공동으로 행해지고 이루어져야 할 일이 행해지고 이루어지도록 하기 위함이다.
§3.4.1.2Quod si nemo eos defendat, quod eorum commune erit possideri et, si admoniti non excitentur ad sui defensionem, uenire se iussurum proconsul ait.
만약 아무도 그들을 방어하지 않는다면, 총독은 그들의 공유인 재산이 점유되고, 경고를 받고도 자신들의 방어에 나서지 않는다면 그것이 매각될 것을 명하겠다고 말한다.
et quidem non esse actorem uel syndicum tunc quoque intellegimus, cum is absit aut ualetudine impedietur aut inhabilis sit ad agendum.
그리고 실제로 대리인이나 공동대리인이 부재하거나, 건강 문제로 방해를 받거나, 소송 수행 능력이 없을 때에도 대리인이나 공동대리인이 존재하지 않는 것으로 우리는 이해한다.
§3.4.1.3Et si extraneus defendere uelit uniuersitatem, permittit proconsul, sicut in priuatorum defensionibus obseruatur, quia eo modo melior condicio uniuersitatis fit.
그리고 만약 제3자가 단체를 방어하고자 한다면, 총독은 사인의 방어에서 관행상 허용되는 것과 마찬가지로 이를 허가하는데, 왜냐하면 그러한 방식으로 단체의 상황이 더 나아지기 때문이다.