[IDEM libro singulari de officio adsessorum. ] §3.3.73.prSi reus paratus sit ante litem contestatam pecuniam soluere, procuratore agente quid fieri oportet? nam iniquum est cogi eum iudicium accipere.
[同じく『陪席官の職務に関する単一巻本』]もし被告が、争点決定(リス・コンテスタータ)の前に、代理人が請求している状況で金銭を支払う用意があるならば、何がなされるべきか。 なぜなら、彼が裁判を受け入れることを強制されるのは不当だからである。
propter quod suspectus uideri potest, qui praesente domino non optulit pecuniam? quid si tunc facultatem pecuniae non habuit, numquid cogi debeat iudicium accipere? quid enim si et famosa sit actio? sed hoc constat, ut ante litem contestatam praeses iubeat in aede sacra pecuniam deponi: hoc enim fit et in pupillaribus pecuniis.
この点のために、本人が立ち会っているときに金銭を提供しなかった者が、疑わしいと思われる可能性があるだろうか。 もし当時、金銭の支払資力がなかったのだとしたら、彼が裁判を受け入れるよう強制されるべきだろうか。 なぜなら、もしその訴権が名誉剥奪を伴うものであるとしたらどうなるだろうか。 しかし、争点決定の前に、総督が神聖な神殿に金銭を寄託するよう命じるべきであるということは定まっている。 なぜなら、これは被後見人の金銭においても行われることだからである。
quod si lis contestata est, hoc omne officio iudicis dirimendum est.
しかし、もし争点決定がなされたならば、このすべては審判人の職権によって解決されなければならない。