[GAIUS libro septimo decimo ad edictum prouinciale. ] §29.5.25.prLege Cornelia cauetur de praemio accusatoris, qui requisiuit et renuntiauit eos seruos, qui ex ea familia ante quaestionem fugerint, ut in singulos seruos quos conuicerit quinque aureos ex bonis occisi aut, si inde redigi ea quantitas non possit, ex publico accipiat.
[ガイウス著『地方告示注解』第十七巻] コルネリウス法には、尋問の前にその奴隷家族の中から逃亡した奴隷たちを捜索し、かつ通報した告発人の報償について、彼が有罪を立証した奴隷一人につき、殺害された者の遺産から5アウレウスを、あるいは、そこからその額を回収することができない場合には国庫から受け取るように規定されている。
quod praemium non in omnes seruos, qui sub eodem tecto locoue fuerint, sed in eos solos, qui caedem admisissent, accusatori tribuitur.
この報償は、同一の屋根の下または場所にいたすべての奴隷についてではなく、殺害に関与した者たちについてのみ、告発人に与えられる。
§29.5.25.1Praeterea cauetur, ut de his, qui ante quaestionem habitam fugerint, si aperto testamento liberi scripti inueniantur, lege de sicariis iudicium fiat ita, ut ex uinculis causam dicant et conuicti perinde ac serui puniantur et ei qui conuicerit deni aurei praemii nomine darentur ex bonis damnati.
さらに、尋問が行われる前に逃亡した者たちについて、もし遺言書が開封されたときに彼らが自由人として記載されていることが判明した場合には、暗殺者に関する法による裁判が次のように行われるように規定されている。 すなわち、彼らは拘束された状態で弁明を行い、有罪とされた場合には奴隷と同様に処罰され、有罪を立証した者には、有罪判決を受けた者の財産から報償の名目で10アウレウスが与えられるように、と。
§29.5.25.2Ex hoc edicto actio proficiscitur contra eum, qui aduersus edictum praetoris tabulas testamenti aperuisse dicetur uel si quid aliud fecisse dicetur: nam ut ex supra dictis apparet, plura sunt, propter quae poena edicti constituta est.
この告示からは、法務官の告示に反して遺言書を開封したと言われる者、または他の何らかの行為を行ったと言われる者に対して、訴えが生じる。 なぜなら、上述のことからも明らかなように、それらのために告示の罰則が設定されている事由は、複数存在するからである。
palam est autem popularem actionem esse, cuius poena in centum aureos ex bonis damnati extenditur: et inde partem dimidiam ei, cuius opera conuictus erit, praemii nomine se daturum praetor pollicetur, partem in publicum redacturum.
ところで、これが民衆訴訟であることは明白であり、その罰金は、有罪判決を受けた者の財産からの100アウレウスに及ぶ。 そして法務官は、その半額を、その尽力によって被告が有罪とされた者に報償の名目で与え、半額を国庫に回収することを約束している。