[ULPIANUS libro quinquagesimo ad edictum. ] §29.4.4.prSi quis pecuniam non accepit, simpliciter autem omisit causam testamenti, dum uult praestitum ei qui substitutus est uel legitimo, numquid locus non sit edicto? plane indignandum est circumuentam uoluntatem defuncti: et ideo si liquido constiterit in necem legatariorum hoc factum, quamuis non pecunia accepta, sed nimia gratia collata, dicendum erit locum esse utili actioni aduersus eum qui possidet hereditatem.
[ウルピアヌス『告示注解』第五十巻] もしある者が金銭を受け取らず、ただ単に、予備相続人または法定相続人に便宜が図られることを望んで遺言による相続を放棄した場合、告示の適用余地はないのだろうか。 実に、被相続人の遺志が裏をかかれたことは憤るべきことである。 したがって、たとえ金銭を受け取ったのではなく、過度な好意が施されたことによるとしても、これが受遺者たちを害するために行われたことが明白に明らかになるならば、相続財産を占有する者に対して有益訴訟の適用余地があると認めるべきである。
§29.4.4.1Et recte dicetur, ubicumque quis, dum uult praestitum ei, qui se repudiante uenturus est, non repudiaturus, nisi praestitum uellet, et maxime si ob euertenda iudicia id fecit, ibi dicendum est aduersus possessorem competere actionem, sic tamen, ut, ubi quidem pecunia accepta repudiauit, ibi dicamus eum qui omisit conueniendum, ubi uero gratis, in fraudem tamen eorum quibus quid relictum est, possessorem debere conueniri utili actione.
そして、自らが拒絶すれば相続人として来ることになる者に対して便宜が図られることを望むがゆえに(もしその便宜を望まなかったのであれば拒絶しなかったであろうに)、誰かが相続を拒絶するところではどこでも、そしてとりわけ彼が遺言による処分を覆すためにそれを行った場合には、そこでは占有者に対して訴訟が成立すると認めるべきであると、正当に言われるであろう。 ただし、金銭を受け取って拒絶した場合には、放棄した者が被告とされるべきであると言うべきであるが、無償で、しかも何かを遺された者たちを詐害して拒絶した場合には、占有者が有益訴訟によって被告とされるべきであるというように。
§29.4.4.2Quamquam de heredibus institutis uideatur praetor loqui, attamen etiam ad alios haec res serpit: ut, si sit legatarius, a quo fideicommissum relictum est, et hic id egisset, ut omittatur hereditas, doloque id fecit, conueniri debet.
法務官は指定相続人について語っているように見えるけれども、それにもかかわらず、この件は他の者たちにも及ぶ。 例えば、そこから信託遺贈が遺されている受遺者がいて、この者が相続財産が放棄されるように仕向け、かつそれを欺意をもって行った場合、その者は被告とされるべきである。
§29.4.4.3Si quis uendiderit hereditatem, utique possidere uidetur, non dolo fecisse, quo minus possideat.
もし誰かが相続財産を売却したならば、彼は当然に占有しているとみなされるのであり、占有しないように欺意をもって行ったとはみなされない。