Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §29.2.80.pr-29.2.80.3

複数持分の相続承認と奴隷を介した取得

4483 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

パウルスは、複数持分の相続における一部放棄の不可、および奴隷を通じた取得における相続承認と条件成就、その際における「承認は一度限り」という原則の適用範囲を論じている。

[PAULUS libro quinto ad legem Iuliam. ] §29.2.80.prSi solus heres ex pluribus partibus fuero institutus, unam partem omittere non possum nec interest, in quibusdam habeam substitutum nec ne.
[パウルス、『ユリウス法註釈』第五巻より] 私が単独で複数の持分について相続人に指定された場合、私はその一つの持分のみを放棄することはできない。 また、そのいくつかの持分について私が予備相続人を有しているか否かは関係がない。
§29.2.80.1Idem puto etiam, si aliis mixtus heredibus ex pluribus partibus heres institutus sim, quod et hic adeundo unam portionem omnes adquiro, si tamen delatae sint.
他の共同相続人たちとともに、私が複数の持分について相続人に指定された場合にも、同様であると私は考える。 なぜなら、この場合でも、それらの持分が供されている限りは、一つの持分を承認することによって、すべての持分を取得するからである。
§29.2.80.2Item si seruus meus ex parte heres institutus sit pure, ex parte sub condicione, dato scilicet coherede, et iussu meo adierit, deinde eo manumisso condicio alterius portionis exstiterit, uerius est non mihi esse adquisitam illam portionem, sed ipsum comitari: omnia enim paria permanere debent in id tempus, quo alterius portionis condicio exstet, ut adquiratur ei, cui prior portio adquisita est.
同様に、私の奴隷が、ある持分については無条件で、別の持分については条件付きで(もちろん共同相続人がいるとして)相続人に指定され、私の命令によって相続を承認し、その後その奴隷が解放された後に、もう一つの持分の条件が成就した場合、その持分は私に取得されたのではなく、彼自身に随属すると考えるのがより至当である。 なぜなら、先の持分を取得した者に取得されるためには、もう一つの持分の条件が成就するその時点まで、すべての条件が同一のまま維持されていなければならないからである。
§29.2.80.3Ego quidem puto et si adhuc in potestate sit, iterum adeundum esse, si condicio exstiterit, et illud quod dicimus semel adeundum, in eiusdem persona locum habet, non cum per alium adquirenda est hereditas.
私としては、もし彼が依然として支配下にあるとしても、条件が成就した場合には再度承認を行わなければならないと考える。 そして、私たちが「一度だけ承認すればよい」と言うあの原則は、同一の人物に関して適用されるのであり、他人を通じて相続財産が取得されるべき場合には適用されない。

語釈・文法注

  1. §29.2.80.prin quibusdam habeam substitutum — in quibusdam は in quibusdam partibus(いくつかの持分において)の省略。接続法 habeam は、主節の非人称動詞 interest の主語となる「...か否か」を表す間接疑問節を導く nec ne(〜か否か)に伴うものである。
  2. §29.2.80.1si tamen delatae sint — delatae sint の主語は前述の portionem / omnes から導かれる portiones(持分)。相続財産の提供・賦与(delatio)を表す。tamen はただし書きや条件を制限する役割を果たしている。
  3. §29.2.80.2non mihi esse adquisitam illam portionem, sed ipsum comitari — 対格不定詞構文(uerius est に続く)。ipsum は解放された奴隷(seruus)を指す対格主語。comitari は異能動詞(deponent)であり、「(条件付きの持分が)解放された奴隷本人に随伴する(随属する)」ことを意味する。
  4. §29.2.80.3semel adeundum — 当為のゲルンディーウムであり、後ろに不定法 esse が省略されている。「一度だけ(相続を)承認すべきである」という法格言を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §29.2.80.pr-29.2.80.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:29.2.80.pr-29.2.80.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。