[IDEM libro octauo quaestionum.
[同人、疑義集第八巻。
] §29.1.38.prQuod dicitur, si miles intra annum quam missus est decesserit, ualere eius testamentum quod iure militari fecerat, uerum est, etiamsi post annum condicio institutionis exstiterit, mortuo eo intra annum.
] 軍人が退役してから一年以内に死亡したならば、軍法に従って作成したその遺言は有効であると言われるが、これは、彼が一年以内に死亡した限り、相続人指定の条件が一年を経過した後に成就したとしても、真実である。
et ideo si heredi filio substituerit, nihil interest, quando filius moriatur: sufficit enim patrem intra annum obisse.
したがって、相続人である息子に対して代替相続人を指定していた場合、息子がいつ死亡するかは問題ではない。 父親が一年以内に死亡したことで十分だからである。
§29.1.38.1Miles testamentum fecerat, deinde non ignominiae causa missus rursum cinctus est in alia militia: quaerebatur, an testamentum eius, quod in militia fecerat, ualeret.
ある軍人が遺言を作成し、その後、名誉を汚すことなく除隊したが、別の兵役で再び軍職に就いた。 彼が最初の兵役中に作成した遺言が有効であるかどうかが問われた。
quaesiui, utrum iure militari an communi iure testatus est.
私は、彼が軍法に従って遺言したのか、それとも一般法に従って遺言したのかを問い質した。
et si quidem communi iure testatus est, nulla dubitatio est, quin ualeat.
そして、もし一般法に従って遺言したのであれば、それが有効であることには何の疑いもない。
sed si ut miles fecisset testamentum, agitare coepi, quando adsumptus fuisset, postquam desiit in numeris esse, utrum intra annum an post annum: cognoui intra annum eum adsumptum.
しかし、もし軍人として遺言を作成していたのであれば、彼が在籍を離れた後、いつ再び編入されたか、すなわち一年以内であったか、それとも一年経過後であったかを検討し始めた。 そして、彼が一年以内に編入されたことを私は知った。
ergo si, cum adhuc iure militari ualeret, rursus eodem iure posset testari, numquid etiam post annum eo mortuo ualeat testamentum? me mouebat, quod alia militia est posterior: sed humanius est dicere ualere testamentum, quasi coniuncto munere militiae.
それゆえ、最初の遺言がなお軍法によって有効であった間に、再び同じ法によって遺言することが可能であったとして、彼が最初の除隊から一年を過ぎて死亡したとしても、その遺言は有効であろうか。 第二の兵役は別の後続のものであるという点が私を悩ませたが、兵役の任務が合算されたものとみなして、遺言は有効であるとする方がより寛大である。
non loquor de eo, qui uoluit ualere testamentum etiam adsumptus: hic enim quasi in militia sequenti fecit testamentum exemplo eius, qui paganus fecit, deinde militare coepit.
私は、再編入された後もその遺言が有効であることを望んだ者について語っているのではない。 なぜなら、このような者は、一般市民の時に作成したのちに兵役に就いた者の例にならい、あたかも後続の兵役において遺言を作成したかのようになるからである。