Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §29.1.25.pr

就任前に作成された遺言と軍人遺言としての追認

4384 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

トリブヌスに就任する前に作成された遺言が軍人遺言として有効であるかという問いに対し、皇帝の勅法は軍人としてなされた遺言のみを有効とするが、生存中に遺言を有効化する意思表明があった場合はその限りではないとする回答。

[MARCELLUS libro singulari responsorum.
[マルケルス、答申集単巻。
] §29.1.25.prTitius priusquam tribunus legionis factus esset, testamentum fecit et postea cinctus manente eodem defunctus est: quaero, an militis testamentum uideatur esse.
] ティティウスは、軍団のトリブヌスに任命される前に遺言を作成し、その後、帯剣してその地位にとどまったまま死亡した。 私は、これが軍人の遺言とみなされるべきかを問う。
Marcellus respondit: testamentum quod ante tribunatum fecisset, nisi postea ab eo factum dictum esse probaretur quod ualere uellet, ad commune ius pertinet: constitutionibus enim principum non militum testamenta, sed quae a militibus facta sunt confirmantur: sed plane fecisse testamentum eum interpretandum est, qui se uelle testamentum quod ante fecerat ualere aliquo modo declarauit.
マルケルスは回答した。 トリブヌス職の前に彼が作成した遺言は、彼がそれを有効にすることを望んでいるということが、後に彼によってなされたこと、あるいは語られたこととして証明されない限り、一般法に属する。 なぜなら、皇帝たちの勅法によって有効とされるのは、[現在]軍人である者の[以前の]遺言ではなく、軍人[である者]によって作成された遺言だからである。 しかし明らかに、以前に作成した遺言が有効であることを望むと何らかの方法で表明した者は、[新たに]遺言を作成したものと解釈されるべきである。

語釈・文法注

  1. §29.1.25.prcinctus — cinctus は直訳すると「帯を締められた」であるが、ここでは軍役を表す cingulum(軍帯)を身に着けた、すなわち「軍務に就いた」「兵役に入った」ことを意味する。
  2. §29.1.25.prmanente eodem — 独立奪格。省略された名詞は statu(状態)または tribunatu(トリブヌス職)であり、トリブヌスとしての軍務の身分を維持したまま死亡したことを示す。
  3. §29.1.25.prnisi postea ab eo factum dictum esse probaretur quod ualere uellet — factum dictum esse は、先行詞(「こと」あるいは「行為や言葉」)を伴う quod ualere uellet 節を主語とする不定詞句。彼がそれを有効にすることを望んでいるという事実が、後に彼の行為や言葉として証明されない限り、という条件を表す。
  4. §29.1.25.prnon militum testamenta, sed quae a militibus facta sunt — 属格支配による 'militum testamenta'(単に「軍人である者の遺言」)と、関係節による 'quae a militibus facta sunt'(「軍人[の身分]によって[その時に]作成された遺言」)を対比させ、軍人遺言の特権の適用範囲が、遺言作成時の身分(軍人であること)に限定されることを明示している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §29.1.25.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:29.1.25.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。