[TRYPHONINUS libro octauo decimo disputationum.
[トリフォニヌス、討論集第18巻。
] §29.1.18.prSi uero composita utraque legata, tam quae testamento quam quae codicillis data sunt, ultra dodrantem sint, quaeritur, quatenus minuantur ea, in quibus Falcidia locum habet.
] しかし、遺言において与えられたものと遺言補足書において与えられたものの双方の遺贈を合わせたものが、4分の3を超える場合、ファルキディウス法が適用される遺贈がどの程度減額されるべきかが問われる。
commodissime autem id statuetur, ut ex uniuersitate bonorum in solidum solutis legatis quae testamento miles dederat id quod supererit pro dodrante et quadrante diuidatur inter heredes et eos, quibus codicillis legata data sunt.
ところで、最も好都合なのは、以下のように定められることである。 すなわち、全財産から、兵士が遺言で与えた遺贈を全額支払った上で、残る部分を、相続人と遺言補足書で遺贈を与えられた者たちとの間で、4分の3と4分の1の割合で分割するということである。
§29.1.18.1Quid ergo si consumant uniuersorum bonorum quantitatem legata quae testamento data sunt, utrum nihil ferent hi, quibus codicillis legatum est, an aliquid? et quoniam, si adhuc miles haec quoque legasset, contribuebantur omnia et pro rata ex omnibus decedebat ea portio, quam amplius legauerat quam in bonis habuerat, nunc quoque idem fiet: deinde constituta quantitate legatorum quae codicillis data sunt ex summa, quae efficiebatur debita, si aequo iure omnia deberentur, quartam deducet his solis, quibus codicillis legata sunt.
では、もし遺言において与えられた遺贈が全財産の額をすべて消費してしまう場合、遺言補足書で遺贈された者たちは何も得られないのか、それとも何かを得るのか。 そして、もし彼が依然として兵士のままでこれらの遺贈をも行っていたならば、すべての遺贈が合算され、彼が所有していた財産を超えて遺贈した分だけ、すべての遺贈から按分して差し引かれたであろうから、現在でも同様になされるべきである。 すなわち、もしすべての遺贈が同等の権利において支払われるべきであった場合に生じる債務の総額から、遺言補足書において与えられた遺贈の額を算定した上で、そこから4分の1を、遺言補足書によって遺贈を与えられた者たちからのみ差し引くのである。
§29.1.18.2Quod si post utraque legata solida computata deprehenderetur, quod remaneat apud heredem, non tamen sufficiens quartae eorundem legatorum: quod ei deest, detrahatur his solis, quibus codicillis legata data sunt.
しかし、もし双方の遺贈を全額で計算した後に、相続人の手元に残るものがあるとしても、それが同じ遺言補足書による遺贈の4分の1に満たないことが判明したならば、相続人に不足する部分は、遺言補足書によって遺贈を与えられた者たちからのみ差し引かれる。